Η τεχνητή νοημοσύνη στην υπηρεσία της ιστορίας και της αρχαιολογίας (Μέρος Β)

Μια ομάδα επιστημόνων που περιλαμβάνει ιστορικούς, φιλολόγους όσο και προγραμματιστές από διαφορετικά πανεπιστήμια (Ca’ Foscari της Βενετίας, Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών) με επικεφαλής τον ελληνικής καταγωγής Yannis Assael και την Thea Sommerschield, κατάφερε σε συνεργασία με την Google και βασιζόμενη στο DeepMind να αναπτύξει ένα πρόγραμμα τεχνητής νοημοσύνης για την συμπλήρωση των αρχαίων ελληνικών επιγραφών, καθώς επίσης την προσέγγιση της γεωγραφικής προέλευσης και την χρονολόγησή τους. Το πρόγραμμα αυτό είναι το Ithaca (https://ithaca.deepmind.com). Mία παλαιότερη εκδοχή του ίδιου προγράμματος έφερε το όνομα Pythia. Οι αρχαίες ελληνικές επιγραφές είναι ένας συνεχώς ανανεωνόμενος θησαυρός γνώσεων και πληροφοριών για τον αρχαίο ελληνικό κόσμο Πρόκειται για κείμενα, δημόσια και ιδιωτικά, χαραγμένα σε σκληρό υλικό (πέτρα, μέταλλο ή πηλό) που έχουν βρεθεί και συνεχίζουν να έρχονται στο φως σε περιοχές που εκτείνονται από την Μεγάλη Βρετανία ως το Αφγανιστάν και από την Ρουμανία ως το Σουδάν. Αποφάσεις πόλεων, επιστολές βασιλέων και αυτοκρατόρων, αφιερώσεις στους θεούς, επιτάφια κείμενα, μισθώσεις ή πωλήσεις ακινήτων, απολογισμοί και ευρετήρια ιερών, χρησμοί, κατάρες, απελευθερώσεις δούλων είναι μόνο μερικές από τις κατηγορίες αυτών των κειμένων που εμπλουτίζουν διαρκώς τις γνώσεις μας για την πολιτική, την κοινωνία, την οικονομία, τη θρησκεία, τις αντιλήψεις, ακόμη και τα συναισθήματα των αρχαίων Ελλήνων αλλά και άλλων λαών της αρχαιότητας που ήρθαν σε επαφή με τους Έλληνες και εκφράστηκαν στην ελληνική γλώσσα. 

Ο Ασκληπιός είναι ο καρπός του έρωτα του θεού Απόλλωνα και μιας θνητής, το όνομα της οποίας ποικίλλει ανάλογα με τις τοπικές παραδόσεις. Όπως και άλλα μυθολογικά παιδιά, έτσι και τον Ασκληπιό ο πατέρας του Απόλλωνας τον εμπιστεύτηκε στον Κένταυρο Χείρωνα, ο οποίος τον ανέθρεψε και του δίδαξε την ιατρική και την τέχνη του κυνηγού. Έγινε μάλιστα χειρουργός και ασκώντας την τέχνη του για πολύ καιρό όχι μόνο εμπόδιζε κάποιους να πεθάνουν αλλά ανάσταινε και τους νεκρούς· γιατί πήρε από την Αθηνά το αίμα που έτρεξε από τις φλέβες της Γοργόνας, και το αίμα που είχε χυθεί από τα αριστερά το χρησιμοποιούσε για την καταστροφή των ανθρώπων [ήταν δηλητήριο], ενώ αυτό που είχε τρέξει από τις δεξιές φλέβες για τη σωτηρία τους [ήταν ευεργετικό], και με αυτό ανάσταινε τους νεκρούς. Μάλιστα ο Απολλόδωρος αναφέρει ότι είχε ανακαλύψει μαρτυρίες για αυτούς που ανέστησε ο Ασκληπιός: τον Καπανέα και τον Λυκούργο, όπως λέει ο Στησίχορος <στην> Εριφύλη, τον Ιππόλυτο, όπως λέει ο συγγραφέας των Ναυπακτικών, τον Τυνδάρεω, όπως λέει ο Πανύασσις, τον Υμέναιο, όπως λένε οι Ορφικοί, τον Γλαύκο, τον γιο του Μίνωα, όπως αναφέρει ο Μελησαγόρας. Στη διάρκεια της μαθητείας του κοντά στον Χείρωνα, έμαθε από τη μάντισσα κόρη του Κένταυρου Ωκυρρόη και τη μυστική ιστορία των θεών. Ο θάνατος του Ασκληπιού προήλθε είτε από τον Δία είτε από τον Πλούτωνα κι αυτό γιατί διαταρασσόταν η κοσμική ισορροπία, καθώς παρατεινόταν η ζωή των θνητών με τις διάφορες θεραπείες, μέχρι και την επιδίωξη της αθανασίας που ήταν προνόμιο των θεών, ή γιατί ο Πλούτωνας είδε τον πληθυσμό της χώρας κυριαρχίας του να μειώνεται. Τον θάνατό του εκδικήθηκε ο Απόλλωνας σκοτώνοντας τους Κύκλωπες που είχαν ευεργετήσει τον Δία· με τη σειρά του ο Απόλλωνας τιμωρήθηκε από τον Δία για τον φόνο των αμέτοχων στον θάνατο του Ασκληπιού Κυκλώπων. Λεγόταν ότι είχε πάρει μέρος στο κυνήγι του Καλυδώνιου κάπρου -είχε μάθει την τέχνη του κυνηγιού από τον Χείρωνα- και στην Αργοναυτική εκστρατεία και ότι τα παιδιά του, οι γιατροί Ποδαλείριος και Μαχάονας, μνηστήρες και αυτοί της Ελένης, συμμετείχαν στον Τρωικό πόλεμο. Εξάλλου, κάθε εκστρατεία έχει και τους γιατρούς της και οι ηγεμόνες ενδιαφέρονταν ιδιαίτερα για την ιατρική τέχνη, ώστε να θεραπεύονται τα τραύματα των πολεμιστών. Ο Ασκληπιός τιμήθηκε ως καλός γιατρός και ήρωας και μόνο αργότερα κατατάχθηκε ανάμεσα στους αθανάτους. Σύμβολα του Ασκληπιού ήταν κουκουνάρια από κυπαρίσσια, στεφάνια δάφνης (από τον πατέρα του), μια κατσίκα ή ένας σκύλος (η κατσίκα τον έθρεψε, ο σκύλος τον φύλαξε), φίδια τυλιγμένα γύρω από ένα ραβδί.

Αυτοκράτορας της Ρώμης, ιδιοφυής, δραστήριος και πνευματώδης, ο Πόπλιος Αίλιος Αδριανός ηγήθηκε της πανίσχυρης Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας επί 29 χρόνια (117-138 μ.Χ.). Στο διάστημα αυτό έκανε πράξη την αγάπη του για την Αθήνα, προικίζοντας την με σημαντικά έργα που μεταμόρφωσαν τον αστικό ιστό της. Δικά του έργα είναι η Βιβλιοθήκη του Αδριανού, το Αδριάνειο Υδραγωγείο, η αποπεράτωση του ναού του Ολυμπίου Διός, η μνημειακή γέφυρα στον ελευσινιακό Κηφισό, η Πύλη του Αδριανού, το Πάνθεον, που ήταν πιθανόν ο ψηλότερος ναός της αρχαίας Ελλάδας, κ.ά. Η αγάπη του Αδριανού για την Αθήνα κρατούσε από την εφηβική ηλικία του, κατά την οποία αφοσιώθηκε με τόσο πάθος στην ελληνική παιδεία ώστε να τον αποκαλούν Graeculus (Γραικύλο), δηλαδή μικρό Έλληνα. Η Αθήνα, την οποία πρόβαλλε ως κοιτίδα του πνεύματος, του ανταπέδωσε την αγάπη και τις ευεργεσίες του. Αγάλματα του Αδριανού στην Ακρόπολη και την Αγορά υποδεικνύουν συλλατρεία με την Αθηνά και τον Ελευθέριο Δία, ενώ λατρεύτηκε και ως νέος Διόνυσος.  Το 131/2 μ.Χ. ο αυτοκράτορας Αδριανός δημιούργησε μία νέα οργάνωση των ελληνικών πόλεων, το λεγόμενο "Πανελλήνιον". Η επίσημη τελετή της ίδρυσής του έγινε στο πλαίσιο της αποπεράτωσης και των εγκαινίων του ναού του Ολυμπιείου Διός από τον αυτοκράτορα στην Αθήνα. Σε αυτό συμμετείχαν πόλεις από 5 τουλάχιστον ρωμαϊκές επαρχίες: την Αχαΐα, τη Μακεδονία, την Ασία, τη Θράκη και την Κρήτη-Κυρηναϊκή, οι οποίες μπόρεσαν να αποδείξουν την ελληνική καταγωγή τους. Κάθε πόλη εκπροσωπούνταν από έναν συνήθως Πανέλληνα που υπηρετούσε για ένα χρόνο, ενώ επικεφαλής του θεσμού ήταν ο άρχων του Πανελληνίου διορισμένος για 4 χρόνια. Ως έδρα του Πανελληνίου και της διεξαγωγής των ομώνυμων αγώνων ορίστηκε η Αθήνα, η οποία αναδείχθηκε έτσι σε ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά κέντρα της εποχής, γεγονός που ευνόησε τη διατήρηση του κοσμοπολίτικου χαρακτήρα της.

Η οικογένεια των Σκληρών καταγόταν από τη Μικρά Ασία και ήταν ελληνικής προέλευσης. Για τη γενέτειρά τους έχουν διατυπωθεί δύο διαφορετικές απόψεις. Σύμφωνα με τη μία, οι Σκληροί κατάγονταν από την περιοχή της Μικράς Αρμενίας (Ρωμαϊκό στρατόπεδο Σάταλα, το μεγαλύτερο της Ανατολής), ενώ, σύμφωνα με τη δεύτερη, κατάγονταν από το θέμα Σεβαστείας. Η πρώτη αναφορά σε εκπρόσωπο της οικογένειας των Σκληρών στις πηγές γίνεται στις αρχές του 9ου αιώνα. Πρόκειται για κάποιο Λέοντα Σκληρό, ο οποίος το 805 ήταν στρατηγός του θέματος Πελοποννήσου με έδρα την Κόρινθο όπου έδρασε επιτυχώς εναντίων των Σλάβων. Η οικογένεια εμφανίστηκε στο πολιτικό προσκήνιο στις αρχές του 9ου αιώνα, ωστόσο πρέπει να θεωρείται βέβαιο ότι η ιστορία της ξεκινά πολύ νωρίτερα, καθώς τότε συγκαταλεγόταν ήδη στις γνωστές αριστοκρατικές οικογένειες της Μικράς Ασίας. Ο 9ος αιώνας θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως το στάδιο της μετεξέλιξης των Σκληρών σε μία από τις ισχυρότερες οικογένειες της στρατιωτικής αριστοκρατίας στην αυτοκρατορία. Ιδιαίτερα κατά την περίοδο του Βασιλείου Α΄ οι Σκληροί είχαν ευνοϊκή μεταχείριση, η οποία έθεσε τα θεμέλια της μετέπειτα πρωταγωνιστικής παρουσίας τους στα πολιτικά και στρατιωτικά δρώμενα. Ο 10ος αιώνας αποτέλεσε την περίοδο κατά την οποία η οικογένεια βρέθηκε στο επίκεντρο των πολιτικών εξελίξεων και τα πλέον γνωστά μέλη της ανήλθαν στα ανώτατα στρατιωτικά αξιώματα και πρωταγωνίστησαν στην πολιτική ζωή. Μετά τη σύγκρουση της οικογένειας με τη μακεδονική δυναστεία, στο απόγειο της δράσης της οικογένειας (τελευταίο τέταρτο 10ου αιώνα), οι Σκληροί συνέχισαν και κατά τον 11ο αιώνα να διατηρούν τη σημαντική θέση τους στους αριστοκρατικούς κύκλους και να διακρίνονται σε στρατιωτικά και πολιτικά αξιώματα. Από το 12ο αιώνα όμως αρχίζουν να χάνονται σταδιακά από το προσκήνιο και οι αναφορές που βρίσκουμε στις πηγές την περίοδο των Παλαιολόγων καταδεικνύουν ότι η οικογένεια κατά την Υστεροβυζαντινή περίοδο διατήρησε την πρόσβασή της σε πολιτικά αξιώματα, αλλά είχε χάσει την περίοπτη θέση που κατείχε στην πολιτική σκηνή πριν από τους Κομνηνούς.

ΚΑΚΙΑ ΚΑΙ ΠΛΟΥΤΟΣ : ΌΙ ΕΧΘΡΟΊ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΌΣ ΠΝΕΎΜΑΤΟΣ 

1) Να αποκτάς αγαθά δεν είναι αισχρό· όμως, το να τα αποκτάς αδικώντας, είναι το χειρότερο από όλα. Δημόκριτος Αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος (470-370 π.Χ.)

2) Τα μακριά ενδύματα τα σώματα και οι υπέρμετρες περιουσίες τις ψυχές εμποδίζουν. Σωκράτης Αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος (469-399 π.Χ.)

3) Όλη η αξία του πλουτισμού είναι στη χρήση του και όχι στην απόκτησή του. Αριστοτέλης Αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος (384-322 π.Χ.)

4) Το κρασί παίρνει το σχήμα των μπουκαλιών και ο πλούτος [παίρνει το σχήμα] του χαρακτήρα αυτών που τον έχουν. Σωκράτης Αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος (469-399 π.Χ.)

5) Ο υποταγμένος σε υλικά αγαθά δεν μπορεί να είναι ποτέ δίκαιος. Δημόκριτος

Αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος (470-370 π.Χ.)

6) Μην παινεύεις ανάξιο άνθρωπο για τα πλούτη του. Βίας ο Πριηνεύς Εκ των 7 σοφών της αρχαίας Ελλάδος (625-540 π.Χ.)

7) Μη μου λες εμένα για τον Πλούτο. Δεν θαυμάζω έναν θεό που ο κάθε αχρείος μπορεί εύκολα να κάνει δικό του. Ευριπίδης Αρχαίος τραγικός (480-406 π.Χ.) – Αίολος

8) Καλύτερα να θέλεις να σε επαινούν παρά να είσαι πλούσιος. Μένανδρος Αρχαίος Έλληνας ποιητής (4ος αιών π.Χ.)

9) Βέβαια πολλοί, κακοί άνθρωποι πλουτίζουν, ενώ καλοί άνθρωποι είναι φτωχοί. Αλλά εμείς δεν θα ανταλλάξουμε την αρετή με τον πλούτο. Σόλων Αρχαίος Αθηναίος νομοθέτης & φιλόσοφος (630-560 π.χ.)

10) Ο όρκος της πόρνης μοιάζει με τον όρκο του πολιτικού: και οι δύο ορκίζονται σε όποιον απευθύνονται. Δίφιλος Αρχαίος κωμωδιογράφος (4ος/3ος αιώνας π.Χ.)

11) Βρώμικη φωνή, κακή ανατροφή, είσαι χυδαίος, τα έχεις όλα όσα χρειάζονται για να ασχοληθείς με την πολιτική. Αριστοφάνης Αρχαίος Έλληνας κωμωδιογράφος (445-386 π.Χ.) – Ιππής

12) Σε μια χώρα που κυβερνάται καλά, η φτώχεια είναι ντροπή. Σε μια χώρα που κυβερνάται άσχημα, ο πλούτος είναι ντροπή. Κομφούκιος ή Κουνγκ-φου-τζου, (551-479 π.X.) Κινέζος φιλόσοφος

Το διμηνιαίο περιοδικό 1843 του Economist δημοσίευσε (2017) ένα συγκλονιστικό ρεπορτάζ για την κατάσταση που επικρατεί στον Ασπρόπυργο Αττικής, υπό τον σαφής τίτλο «Europe’s Heart Of Darkness». Ο δημοσιογράφος Alexander Clapp και ο φωτογράφος Simon Norfolk επισκέφθηκαν την περιοχή και κατέγραψαν όλα όσα είδαν, τα οποία ήταν κάτι παραπάνω από συγκλονιστικά. Πόλεμος συμμοριών, απαγωγές, διακίνηση ναρκωτικών, διακίνηση παράνομων προϊόντων, κάθε λογής γκέτο. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, στον Ασπρόπυργο υπηρετούν μόλις 40 αστυνομικοί, οι οποίοι προφανώς αδυνατούν να θέσουν κανόνες στο χάος, με τον επικεφαλής τους να δηλώνει ότι «δεν καταλαβαίνουν πολλοί τι ακριβώς συμβαίνει εδώ». Όλα αυτά όχι σε κάποια δύσβατη ορεινή περιοχή της Πίνδου ή σε κάποιο απομακρυσμένο νησί. Στον Ασπρόπυργο, ελάχιστα έξω από την Αθήνα. Η σιωπή της κυβέρνησης εξυπηρετήθηκε και από τη σιωπή των ΜΜΕ, τα οποία είτε δεν πρόσεξαν καν ότι η χώρα μας απασχολεί κατά τον τρόπο αυτό τον Economist είτε έκριναν ότι δεν άξιζε τον κόπο να το αναδημοσιεύσουν.  Στη γη του «Κράτους» Ασπροπύργου μεγάλες εταιρείες έχουν εγκαταστήσει τις αποθήκες τους. Εκεί ανάμεσα στα βιομηχανικά κτίρια, από την 1η Μαΐου 2023 έχουν ανάψει περισσότερες από 500 πυρκαγιές. Το Πυροσβεστικό Σώμα προσέρχεται να σβήσει τη φωτιά και αποχωρεί αμέσως μη τυχόν και ενοχλήσει τους επαγγελματίες διακινητές προϊόντων μετάλλου. Σε δυσχερέστερη θέση είναι εκείνοι που μετακινούνται καθημερινά για να εργαστούν στη βιομηχανική περιοχή Ασπροπύργου και κυρίως οι νυχτερινοί φύλακες.  Η μετατόπιση ενός προαστίου της Αθήνας στην Άγρια Δύση. Ποιοι κερδίζουν από την ανομία και το χάος. Ακούγεται κάπως λυρικό αλλά το πραγματικό ερώτημα είναι: ποιος κυβερνά τον Ασπρόπυργο;

Πηγή :

https://hub.uoa.gr/artificial-intelligence-in-service-of-ancient-greek-inscription/

https://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/mythology/lexicon/metamorfoseis/page_050.html

https://www.ime.gr/chronos/07/gr/politics/index54.html

https://yougoculture.com/news-greek/adrianos-o-aytokratoras-poy-latrepse-tin-athina

http://asiaminor.ehw.gr/Forms/fLemmaBodyExtended.aspx?lemmaID=6151

http://constantinople.ehw.gr/Forms/fLemmaBodyExtended.aspx?lemmaId=6151

https://www.gnomikologikon.gr/authquotes.php?auth=6

https://www.gnomikologikon.gr/catquotes.php?categ=3031

https://www.gnomikologikon.gr/catquotes.php?categ=1640

https://www.athensvoice.gr/epikairotita/politiki-oikonomia/375687/sygklonistiko-reportaz-gia-ton-aspropyrgo-poy-den/

https://www.liberal.gr/portosalte/kratos-toy-aspropyrgoy

Η τεχνητή νοημοσύνη στην υπηρεσία της ιστορίας και της αρχαιολογίας (Μέρος Α)

«Η μελέτη της ιστορίας είναι ένα παζλ. Σκεφτείτε το πιο δύσκολο παζλ που υπάρχει σήμερα, πολλαπλασιάστε τα κομμάτια του επί 1.000 και μετά εξαφανίστε το 90%! Τώρα προσπαθήστε να φτιάξετε την εικόνα»: Με τη φράση αυτή, ο ερευνητής της Google DeepΜind Γιάννης Ασσαέλ περιγράφει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ τη δυσκολία που αντιμετωπίζουν στην ανασύσταση του παρελθόντος οι ιστορικοί σε όλον τον κόσμο, οι οποίοι όμως πλέον έχουν στη διάθεσή τους ένα δωρεάν εργαλείο Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ), που τους βοηθάει να επανεμφανίσουν πολλά από τα εξαφανισμένα κομμάτια του παζλ. Πρόκειται για τον «Αινεία», το πρώτο σύστημα εννοιολογικής πλαισίωσης αρχαίων κειμένων, σχεδιασμένο για να βοηθά ιστορικούς στην καλύτερη ερμηνεία, απόδοση και αποκατάσταση κατεστραμμένων αρχαίων επιγραφών στη λατινική γλώσσα. Το σύστημα αναπτύχθηκε από την Google DeepMind και το Πανεπιστήμιο του Nottingham, σε σύμπραξη με ερευνητές από τα πανεπιστήμια του Warwick και της Οξφόρδης και το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Η διαδραστική έκδοση του «Αινεία» είναι επίσης από σήμερα δωρεάν διαθέσιμη σε φοιτητές-τριες, ερευνητές-τριες, εκπαιδευτικούς, επαγγελματίες μουσείων και άλλες ειδικότητες, στη διεύθυνση «predictinghistory.com». Ο «Αινείας» είναι ένα πολυτροπικό νευρωνικό δίκτυο παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης. Με απλά λόγια, δεν επεξεργάζεται μόνο λέξεις, αλλά και εικόνες. Για να προσδιορίσει τη γεωγραφική προέλευση μιας επιγραφής, αναλύει τόσο το ίδιο το κείμενο που αναγράφεται σε αυτή, όσο και οπτικές πληροφορίες, όπως φωτογραφίες.

Το ιχώρ προσδιορίζει αποκλειστικά το υγρό που κυκλοφορεί στο σώμα των αθάνατων όντων — θεών, αλλά και ορισμένων υπερφυσικών πλασμάτων όπως ο Τάλως. Δεν πρόκειται για συνώνυμο του αίματος· είναι η άρνησή του. Εκεί που το ανθρώπινο αίμα σηματοδοτεί ζωή που κάποια στιγμή θα σβήσει, το ιχώρ σηματοδοτεί ύπαρξη που δεν υπόκειται στον νόμο του θανάτου. Οι θεοί ονομάζονται μάκαρες επειδή δεν τρώνε ψωμί ούτε πίνουν οίνο, γι’ αυτό και δεν έχουν αίμα και λέγονται αθάνατοι. Η λογική είναι καθαρά αιτιώδης — η θεϊκή τροφή (αμβροσία, νέκταρ) παράγει θεϊκή «κυκλοφορία» (ιχώρ), και η θεϊκή κυκλοφορία παράγει αθανασία. Το ιχώρ συχνά περιγράφεται ως χρυσό ή φωτεινό.Ο Όμηρος είναι σαφής: επειδή οι θεοί δεν τρώνε ψωμί ούτε πίνουν οίνο σαν τους ανθρώπους, δεν αναπτύσσουν αίμα — αναπτύσσουν ιχώρ. Η αμβροσία περιγράφεται συχνά ως τροφή που χαρίζει ή διατηρεί την αθανασία, ενώ το νέκταρ λειτουργεί ως το αντίστοιχο θεϊκό ποτό. Χρησιμοποιούνται για να διατηρήσουν άφθαρτο ένα σώμα (όπως αυτό του Πατρόκλου ή του Έκτορα), να θρέψουν θεϊκά άλογα ή να επιβεβαιώσουν τη θεϊκή φύση κάποιου. Έτσι, αν θεωρήσουμε ότι οι θεοί ήταν όντα υπαρκτά και ενώθηκαν με τους ανθρώπους τοτε σύμφωνα με τις αναφορές, τα παιδία που προέκυπταν από την ένωση θεών και θνητών είχαν είτε γαλάζιο αίμα είτε κόκκινο. Όσα παιδιά είχαν γαλάζιο αίμα, ήταν ημίθεοι ήρωες και όσα θνητά παιδιά είχαν κόκκινο, διέθεταν ανενεργό Ιχώρ, όπως εξακολουθούν να έχουν και σήμερα οι απόγονοι της ένωσης των ανθρώπων με τους θεούς, οι σύγχρονοι Έλληνες. Ο Ιχώρ ακόμη, λέγεται ότι μπορεί να ενεργοποιηθεί στο αίμα (μετά από αστρική ακτινοβολία) και να το μετατρέψει από κόκκινο σε γαλάζιο (ποια θα ήταν η συνέπεια;). Μάλιστα, τον τελευταίο καιρό Γάλλοι βιολόγοι αποφάνθηκαν ότι στο DNA (γενετική σύσταση) των Ελλήνων υπάρχουν κάποια χρωματοσώματα που τους καθιστούν διαφορετικούς (θα μπορούσε να ήταν ο Ιχώρ;). Γιατί όμως ο Ιχώρ που υποστηρίζεται από πολλούς, βρίσκεται στο αίμα των Ελλήνων ανενεργός; Μήπως περιμένει μια αφύπνιση;

Κατά τον δεύτερο αιώνα, το εβραϊκό σύστημα αριθμητικών ημερωνυμίων συνυπήρχε με το παγανιστικό πλανητικό: Κρόνος (Σάββατο), Ήλιος (Κυριακή), Σελήνη (Δευτέρα), Άρης (Τρίτη), Ερμής (Τετάρτη), Ζευς (Πέμπτη), Αφροδίτη (Παρασκευή). Το πλανητικό σύστημα, ενώ εγκαταλείφθηκε νωρίς από τους ελληνόφωνους χριστιανούς της Εώας Υπαρχίας (τα μέρη ανατολικά του Νέστου και του Αιγαίου που τελικά υπέπεσαν στην δικαιοδοσία των ελληνόφωνων πατριαρχίων), ήταν το σύστημα που καθιερώθηκε στην λατινόφωνη δυτική χριστιανοσύνη. Υπάρχουν ενδείξεις ότι οι ελληνόφωνες περιοχές της νότιας Ιταλίας και της Σικελίας διατήρησαν περισσότερο το πλανητικό σύστημα, λόγω στενότερης επαφής με λατινόφωνους χριστιανούς (λ.χ. ἡμέρα Ἄρεος = λατ. diēs Mārtis). Ωστόσο, το Βαυαρικό όνομα της Τρίτης (ertag) φαίνεται να προέρχεται από το ελληνικό ἡμέρα Ἄρεως μέσω γοτθικής διαμεσολάβησης (γοτθ. *arjaus-dags), κάτι που δείχνει πως τα ελληνικά πλανητικά ονόματα ήταν ακόμα σε καθημερινή χρήση στην ανατολή την εποχή του Ουλφίλα (4ος αιώνας). Την ίδια εποχή (380), στην λατινόφωνη δύση ο Φιλάστριος χαρακτήρισε «αιρετική» την χρήση των παγανιστικών πλανητικών ονομάτων, αλλά οι απόψεις του δεν είχαν καμία απήχηση στην υπόλοιπη λατινόφωνη χριστιανοσύνη που συνέχισε να τα χρησιμοποιεί μέχρι σήμερα (λ.χ. λατ. diēs Mārtis > ιταλ. martedì κλπ).

Στην ηπειρωτική Ελλάδα και βέβαια στην Ήπειρο ο προελληνικός λαός που έρχεται φέρνει μαζί του τη χρήση του χαλκού και δημιουργεί τον λεγόμενο Ελλαδικό πολιτισμό. Δημιουργεί λαμπρά οικοδομήματα, κοσμήματα και σκεύη. Για τον λαό αυτό τίποτα δεν μας είναι γνωστό ιστορικά. Έμειναν όμως στην ιστορία ως Πελασγοί. Παρά τις προσπάθειες πολλών επιστημόνων δεν έγινε εφικτό να βρεθούν περισσότερα στοιχεία. Στην Ήπειρο έφτασαν από τη Μακεδονία. Ο Ησίοδος για την προέλευση των Πελασγών γράφει: «Το ισόθεον δε Πελασγικόν στα δασωμένα βουνά από τη μαύρη Γης ξεφύτρωσε για να γίνει γένος των ανθρώπων». Στους Πελασγούς αναφέρεται και ο Αισχύλος στις «Ικέτιδες». Οι Πελασγοί δεν κατοικούσαν μόνο στον γνωστό ελληνικό χώρο αλλά και βορειότερα σε όλα τα μεσογειακά παράλια που εμφανίστηκε αργότερα ο ελληνισμός: Μικρά Ασία, Λιβύη, Ιταλία, Κυρηναϊκή. Γι’ αυτό δίκαια ο Θουκυδίδης αναφέρει πως το πελασγικό όνομα επικράτησε κάποτε στην Ελλάδα σαν όνομα του ελληνικού έθνους. Αρχική εστία των Πελασγών θεωρείται η Αρκαδία ή η Θεσσαλία. Στα ομηρικά έπη, αναφέρονται αναμνήσεις από παλαιότερο κύκλο δημοτικών τραγουδιών και θεωρούνται ιστορική αναφορά για τη μυθική εποχή του Χαλκού, αναφέρεται ο λαός των Πελασγών στον ελλαδικό και μεσογειακό χώρο. Αναφορά στους Πελασγούς κάνει και ο «πατέρας της ιστορίας» ο Ηρόδοτος. Όσο για τους Πελασγούς της Ηπείρου, έχουμε αναφορές από τον Όμηρο, τον Ησίοδο, τον Αισχύλο, τον Ηρόδοτο, τον Θουκυδίδη μέχρι και τον Πλούταρχο! 

Στην Ελλάδα έχουν αναφερθεί εκατοντάδες μαρτυρίες σχετικές με θεάσεις UFO που έχουν τις ρίζες τους από την αρχαιότητα και φτάνουν μέχρι τις μέρες μας. Η Ελλάδα έχει διαμορφώσει αθόρυβα τη δική της, εκτενή ιστορία θεάσεων UFO -ή, με τον σύγχρονο όρο, Άγνωστων Εναέριων Φαινομένων (UAPs). Πρόκειται για έναν κατάλογο περιστατικών που, σε έκταση και ιδιαιτερότητα, μπορεί να συγκριθεί με αντίστοιχες καταγραφές που παραμένουν στα κυβερνητικά αρχεία των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ηνωμένου Βασιλείου. Η ελληνική ιστορία των UFO περιλαμβάνει από μαζικές θεάσεις, στις οποίες φέρεται να έγιναν μάρτυρες ολόκληρα χωριά τη δεκαετία του 1950, έως περιστατικά που καταγράφηκαν από στρατιωτικά ραντάρ και παρακολουθήθηκαν από ελεγκτές της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας. Μια τεκμηριωμένη διαδρομή δεκαετιών, γεμάτη ασυνήθιστες εναέριες παρατηρήσεις, η οποία παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστη στο ευρύτερο διεθνές κοινό.

Τα μέρη στα οποία έχει καταγραφεί έντονη δραστηριότητα UFO είναι: Ο Όλυμπος, ο Λόφος Γορίτσας, οι Δελφοί, τα EADS Kρήτης, η πυραμίδα του Ταύγετου, το Καλαμίτσι Γεωργιούπολης, η Στάγειρα Χαλκιδικής, το σπήλαιο Κουκλεσίου και οι Χαράδρες Κρήτης. Ο Διόδωρος Σικελιώτης σε αναφορά του ισχυρίστηκε πως πριν την μάχη των Λεύκτρων φάνηκε στον ουρανό επί πολλές νύχτες μια φλεγόμενη λαμπάδα που από το σχήμα της ονομάστηκε πύρινη δοκός. Aκόμη και ο Μέγας Αλέξανδρος έγινε μάρτυρας θέασης UFO το 332 π.Χ. Ο W.Raymond Drake, στο βιβλίο «Θεοί και Αστροναύτες στην Ελλάδα και Ρώμη», αναφέρει για δύο σκάφη που προκάλεσαν πανικό στον στρατό του Μακεδόνα στρατηλάτη. Επρόκειτο για δύο μεγάλες φωτεινές ασπίδες, που εκτόξευαν φωτιά. Από τον ουρανό ήρθαν και εκεί επέστρεψαν. Αν θέλουμε να ψάξουμε την πρώτη ιστορικά αποδεκτή αναφορά σε εξωγήινους, αυτή γίνεται το 218 π.Χ. σε αναφορές του Ρωμαίου ιστορικού Τίτου Λίβιου. Ο συγκεκριμένος χαίρει τουλάχιστον της εμπιστοσύνης ότι δεν μπερδεύει τον μύθο με την ιστορία, έτσι η αναφορά του περί «navium speciem de caelo adfulsisse», δηλαδή πλοία φαντάσματα που άστραφταν στον ουρανό, μπορούν να προκαλέσουν τουλάχιστον σοβαρές συζητήσεις. Η πρώτη διασταυρωμένη αναφορά σε κάτι τόσο περίεργο, δηλαδή κάτι που να αναφέρεται με τον ίδιο τρόπο από δύο διαφορετικές πηγές, συνέβη το 7 π.Χ. λίγο πριν την έναρξη μιας μάχης ανάμεσα στη ρωμαϊκή στρατιά με διοικητή τον Λούκουλο και τον στρατό του Μιθριδάτη Δ’ βασιλιά του Πόντου. Σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται και από τους ιστορικούς των δύο στρατών, στο κενό ανάμεσα στους δύο στρατούς έπεσε ένα τεράστιο μακρόστενο και κυκλικό αντικείμενο που το περιέγραψαν ως «πιθάρι». Το αντικείμενο είχε ασημί χρώμα («σαν λιωμένο ασήμι», συμφωνούν αμφότεροι) και έπεσε εκεί μετά από μια τρομακτική έκρηξη, που έκανε όλο τον ουρανό να κοκκινήσει. Το αντικείμενο έμεινε εκεί για λίγο, μπροστά στους εμβρόντητους στρατιώτες, και εξαφανίστηκε με μεγάλη ταχύτητα.

Πηγή : 

https://www.archaiologia.gr/blog/2025/07/25/%CF%8C%CF%84%CE%B1%CE%BD-%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%AF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%84%CE%B5%CF%87%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%AE-%CE%BD%CE%BF%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CF%83%CF%8D%CE%BD%CE%B7/

https://mythoi.org/ichor-ixor-elliniki-mythologia/

https://www.pronews.gr/istoria/640911_ihor-aima-ton-theon-kai-dna-ton-arhaion-ellinon/amp/

https://www.protothema.gr/stories/article/1183994/pelasgoi-thesprotia-tsamouria-oi-alvanikoi-pseudohartes-kai-i-pragmatikotita/

https://smerdaleos.wordpress.com/2020/02/02/%CF%84%CE%B1-%CE%BF%CE%BD%CF%8C%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B1-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CE%B7%CE%BC%CE%B5%CF%81%CF%8E%CE%BD-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B5%CE%B2%CE%B4%CE%BF%CE%BC%CE%AC%CE%B4%CE%B1%CF%82/

https://www.newsit.gr/ellada/i-diadromi-ton-6-ufo-pou-katagrafikan-stin-ellada-vinteo-apo-tous-apotomous-eligmous-se-aigaio-kai-ksira/4671347/amp/

https://www.newsbomb.gr/technologia/story/1757053/oi-theaseis-ufo-stin-ellada-gia-tis-opoies-kaneis-den-milaei

https://www.cnn.gr/focus/explainers/story/350605/eksogiinoi-kai-ufo-oi-pragmatikes-anafores-apo-tin-arxaiotita-os-simera

https://www.himara.gr/istoria/ti-pistevan-oi-arxaioi-ellines-gia-tous-eksogiinous/

https://www.news247.gr/afieromata/otan-ta-ufo-emfanistikan-stin-ellada/%3famp

https://arxaia-ellinika.blogspot.com/2022/11/stoxastes-arxaias-elladas-exogiini-zoi.html?m=1

https://sikionia.gr/2022/03/10/%CF%80%CE%BF%CE%B9%CF%8C%CF%82-%CE%AE%CF%84%CE%B1%CE%BD-%CE%BF-%CF%85%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%B2%CF%8C%CF%81%CE%B5%CE%B9%CE%BF%CF%82-%CE%AC%CE%B2%CE%B1%CF%81%CE%B9%CF%82-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%B1/15858/

Αρβανίτες : Η γεωγραφία των εγκαταστάσεων στην Ελλάδα και η μελέτη της ανθρωπολογίας τους

ΓΕΩΓΡΑΦΊΑ

Η Αθήνα, η πρωτεύουσα του νέου βασιλείου, βρισκόταν γεωγραφικά, στο κέντρο μιας αλβανόφωνης ανθρωποθάλασσας, καθώς ήταν περικυκλωμένη από δεκάδες αρβανιτοχώρια. Το σύνολο των Αρβανιτών της χώρας ανερχόταν το 1879 σε 176.120 άτομα και το 1907 σε 236.707. Οι αριθμοί αυτοί, ως ποσοστό επί τοις εκατό του συνόλου του πληθυσμού της Ελλάδας, ήταν 10,65 % και 9 % αντίστοιχα. Στον αριθμό των Αρβανιτών δεν υπολογίζονται όσοι ζούσαν σε αστικά κέντρα. Οι επίσημες πληροφορίες της Στατιστικής Υπηρεσίας για τον πληθυσμό των Αρβανιτών ήταν 58.916 ή 3,56 % για το 1879 [Απογραφή 1879] και 50.975 ή 1,94 % για το 1907 [Απογραφή 1907].

Τα 410 αρβανιτοχώρια ως προς την γεωγραφική κατανομή τους ήταν το 1907 κατανεμημένα:

1. Στην επαρχία Αττικής 50 χώρια με πληθυσμό 46.105 άτομα.

2. Στην επαρχία Μεγαρίδος 9 χωριά με πληθυσμό 15.341 άτομα.

3. Στην επαρχία Αιγίνης 4 χωριά με πληθυσμό 1.180 άτομα.

4. Στην επαρχία Θηβών 48 χωριά με πληθυσμό 30.898 άτομα.

5. Στην επαρχία Λοκρίδος 11 χωριά με πληθυσμό 7.073 άτομα.

6. Στην επαρχία Λεβαδείας 11 χωριά με πληθυσμό 4.841 άτομα.

7. Στην επαρχία Κορινθίας 61 χωριά με πληθυσμό 31.759 άτομα.

8. Στην επαρχία Αργολίδας 19 χωριά με πληθυσμό 8.674 άτομα.

9. Στην επαρχία Ερμιονίδος 8 χωριά με πληθυσμό 15.560 άτομα.

10. Στην επαρχία Ναυπλίας 16 χωριά με πληθυσμό 5.933 άτομα.

11. Στην επαρχία Τροιζηνίας 19 χωριά με πληθυσμό 15285 άτομα.

12. Στην επαρχία Καρυστίας 53 χωριά με πληθυσμό 13.299 άτομα.

13. Στην επαρχία Άνδρου 17 χωριά με πληθυσμό 5.227 άτομα.

14. Στην επαρχία Τριφυλίας 17 χωριά με πληθυσμό 10.512 άτομα.

15. Στην επαρχία Πατρών 31 χωριά με πληθυσμό 7.988 άτομα.

16. Στην επαρχία Καλαβρύτων ένα χωριό με πληθυσμό 981 άτομα.

17. Στην επαρχία Μαντινείας ένα χωριό με πληθυσμό 1.207 άτομα.

18. Στην επαρχία Ηλείας 17 χωριά με πληθυσμό 6.303 άτομα.

19. Στην επαρχία Λακεδαίμονος 17 χωριά με πληθυσμό 10.773 άτομα.

Οι περιοχές στις οποίες εγκαταστάθηκαν και εντοπίζονται αρβανίτικοι πληθυσμοί είναι η Αττική, η Βοιωτία (με δυτικότερο άκρο το χωριό Στείρι), η Επαρχία Καρυστίας της νότιας Εύβοιας και συγκεκριμένα η περιοχή νοτίως του Αλιβερίου και του Αυλωναρίου (εξαιρουμένων των περιοχών της Καρύστου, του Πλατανιστού και του Μαρμαρίου), τα νησιά του Αργοσαρωνικού, η Άνδρος (βόρειο κομμάτι), η Παραδημή Ροδόπης, καθώς και τμήματα της Κορινθίας, Αργολίδας, Αχαΐας, Μεσσηνίας, και Λακωνίας. Τα αρβανίτικα, απαντώνται στον ελλαδικό χώρο (αν και όχι απαραίτητα στις ίδιες περιοχές με τη σύγχρονη εποχή) περίπου από τα μέσα του 14ου αιώνα. Ως αρβανιτόφωνες ή μέχρι σχετικά πρόσφατα αρβανιτόφωνες περιοχές στην Ελλάδα μπορούν να θεωρηθούν οι παρακάτω:

1) μέρος της Αττικής και της Βοιωτίας (με δυτικότερο όριο της αρβανιτοφωνίας το χωριό Στείρι Βοιωτίας)

2) το ανατολικό άκρο του νομού Φθιώτιδος (Λοκρίδα)

3) η νότια Εύβοια (μέχρι και το χωριό Αχλαδερή προς βορρά και με εξαιρέσεις την πόλη της Καρύστου, τον Πλατανιστό και το Μαρμάρι)

4) η βόρεια Άνδρος (μέχρι και τα χωριά Βουρκωτή και Απροβάτου προς νότο)

τα νησιά του Αργοσαρωνικού Σαλαμίνα, Αγκίστρι, Ύδρα, Σπέτσες και Πόρος

5) η Τροιζηνία και τα Μέθανα

6) η περιοχή των Γερανείων του νομού Κορινθίας,

7) το ανατολικό τμήμα της Κορινθίας (Σοφικό και η ευρύτερη περιοχή του πρώην δήμου Σολυγείας) αλλά και το Κλημέντι και γύρω χωριά

8) το μεγαλύτερο ανατολικό τμήμα του νομού Αργολίδος

9) μέρος του νομού Αχαϊας (δυτικά της Πάτρας)

10)μέρος της επαρχίας Τριφυλίας του νομού Μεσσηνίας (το Δώριο και τα γύρω χωριά, γνωστά ως Σουλιμοχώρια) που αποτελούν διοικητικά τους σημερινούς δήμους Δωρίου και Αετού

11) το χωριό Δάρας Αρκαδίας καθώς και ένας μικρός θύλακας στην περιοχή του τ.δήμου Ζάρακα Λακωνίας (Χάρακας, Πιστάματα, Λαμπόκαμπος,Ρηχέα).

12) Τον 19ο αιώνα τα αρβανίτικα ομιλούνταν και σε χωριά της Ηλείας, της Αρκαδίας και της επαρχίας Καλαβρύτων του νομού Αχαΐας.

Τα αρβανίτικα που ομιλούνται σε κάποια χωριά των νομών Θεσπρωτίας και Πρεβέζης, στον νομό Έβρου από απογόνους προσφύγων από τα αλβανόφωνα χωριά Μεγάλο Ζαλούφι, Ιμπρίκ Τεπέ, Παζάρ Δερέ, Γιλανλή, Αλτίν Τάς, Αμπαλάρ, Σουλτάνκιοϊ, Καρατζά Χαλήλ της Ανατολικής Θράκης, στις Μάνδρες Κιλκίς από τους απογόνους προσφύγων από τη Μανδρίτσα της Ανατολικής Ρωμυλίας, στο Νομό Ροδόπης (Παραδημή, Προσκυνητές κ.α.) καθώς και στα χωριά Λέχοβο, Δροσοπηγή και Φλάμπουρο Φλωρίνης.

ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΊΑ 

Οι Αρβανίτες είναι πασίγνωστοι στην Ελλάδα. Έγιναν διάσημοι για την συμβολή τους στην Επανάσταση του '21, αλλά και στους μετέπειτα πολέμους που ακολούθησαν. Μάλιστα, πολλοί κάτοικοι της Ελλάδας θεωρούν τους εαυτούς τους Αρβανίτες μέχρι και σήμερα. Συνεπώς, το ζήτημα της φυλετικής σύστασης των Αρβανιτών παρουσιάζει έντονο ενδιαφέρον. Η μελέτη αφορά αποκλειστικά και μόνο στα ανθρωπολογικά χαρακτηριστικά των Αρβανιτών. Δεν εξετάζονται τα περί εθνικής συνείδησης. Θα εστιάσουμε στα σωματικά και ψυχικά τους γνωρίσματα και θα βγάλουμε συμπεράσματα για την φυλετική τους υπόσταση.

Οι Αρβανίτες έγιναν γνωστοί κατά την Επανάσταση του '21, αναλαμβάνοντας πρωταγωνιστικό ρόλο στον αγώνα. Πολλές πληροφορίες είναι διαθέσιμες για τα ψυχικά τους γνωρίσματα. Περιγράφονται ως ισχυρογνώμονες, με το λεγόμενο «αρβανίτικο κεφάλι», συμφεροντολόγοι, μπαίνοντας σε διαμάχες για χρήματα ή λάφυρα και ευέξαπτοι, με τάσεις διαρκών εσωτερικών συγκρούσεων. Από την άλλη είναι ανδρείοι, ικανοί και ανθεκτικοί πολεμιστές και έχουν μπέσα, δηλαδή τιμή, κρατώντας τις προφορικές συμφωνίες τους. Τα γνωρίσματα αυτά των Αρβανιτών, όπως παραδίδονται από διαφόρους συγγραφείς, φωτογραφίζουν καθαρά τον Διναρικό τύπο. Οι Αρβανίτες συμμετείχαν σε μεγάλους αριθμούς στην Επανάσταση του '21 και αυτό οδήγησε στο να παραχθούν πολλά πορτραίτα αγωνιστών, στα οποία διαφαίνεται μια Διναρική τάση. Οι Γκέγκηδες/ Gegë, που κατοικούν πάνω από τον Γενούσο/Shkumbin- Shkembi ποταμό, μαζί με τους Μιρδίτες/ Vetëkeverria e Mirditës, πιστεύεται ότι είναι απόγονοι Ιλλυριών. Αντίθετα οι Τόσκηδες, οι Λιάπηδες και οι Τσάμηδες, θεωρούνται απόγονοι αρχαίων Ελληνικών φύλων, με εμφανή τα σημεία της επιμειξίας τους με τους Γκέγκηδες και τους Βλάχους - λιγότερο με Σέρβους, που τους αποκαλούσαν Рабна.

Στις περιοχές που εγκαταστάθηκαν Αρβανίτες, έχει αυξηθεί σημαντικά ο κεφαλικός δείκτης. Αυτό ταιριάζει με την Διναρικότητα στην συμπεριφορά και την εμφανή Διναρικότητα στα πορτραίτα των Αρβανιτών αγωνιστών του '21. Προκύπτει ότι στην κεντρική και νότια Ελλάδα εισήλθε ένα έντονα βραχυκέφαλο Διναρικό (Ιλλυρικό) στοιχείο, που έχει την απώτερη καταγωγή του από το Άρβανον, των νοτιοδυτικών Βαλκανίων. Αυτό είναι απολύτως λογικό από ανθρωπολογικής άποψης. Λόγω του αρχικού τόπου καταγωγής τους, δεν είναι παράξενο να υπήρχε και ένα ποσοστό Αλπικών μεταξύ τους. Οι Αρβανίτες ερχόμενοι στον σημερινό Ελλαδικό χώρο μίχθησαν με τους υπόλοιπους κατοίκους της Ελλάδας. Το αποτέλεσμα είναι σήμερα πλέον οι απόγονοι Αρβανιτών να ανήκουν σε όλους τους Ελλαδικούς φυλετικούς τύπους, όπως Μεσογειακοί, Αλπικοί, κτλ, όμως ο αρχικός τους πυρήνας φαίνεται να υπήρξε Διναρικός(Ιλλυρικός) και ίσως παραμένει μέχρι και σήμερα.

Οι Αρβανίτες εκτιμώνται ότι αποτέλεσαν το 10-20% του Ελλαδικού πληθυσμού, μετά την μόνιμη εγκατάστασή τους. Βέβαια, αυτό αφορά μόνο στην κεντρική και νότια Ελλάδα. Ακόμα και αυτές οι εκτιμήσεις, μπορούν να δώσουν μια εικόνα για την είσοδο βραχυκέφαλων Διναρικών (Ιλλυριών) στην Ελλάδα. Φαίνεται ότι λόγω των Αρβανιτών, εισήλθε στην Ελλάδα ένα, διόλου ευκαταφρόνητο, διψήφιο ποσοστό Διναρικών (Ιλλυριών). Η είσοδος Αρβανιτών κατά τον Μεσαίωνα είναι ένας από τους βασικούς λόγους που υποθέτουμε ότι η αρχαία Ελλάδα είχε σχετικά μικρό ποσοστό Διναρικών (Ιλλυριών). Δηλαδή, το μεγαλύτερο μέρος των σημερινών Διναρικών (Ιλλυριών) της Ελλάδας, φαίνεται να εισήλθε πρώτη φορά με τους Αρβανίτες. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να αυξηθεί ο κεφαλικός δείκτης στην δυτική Ελλάδα, μέχρι την Πελοπόννησο.

Όσοι είναι παρατηρητικοί και αναγνωρίζουν τους φυλετικούς τύπους, θα έχουν αντιληφθεί την έντονη παρουσία Διναρικών (Ιλλυριών) στην Ήπειρο, στην Δυτική Μακεδονία, στην Στερεά Ελλάδα και στην Πελοπόννησο. Το τελικό συμπέρασμα είναι ότι οι Αρβανίτες σχετίζονται ιστορικά με τον Διναρικό (Ιλλυρικό) τύπο. Η μίξη όμως με τους υπόλοιπους λευκούς τύπους της χώρας έχει οδηγήσει στο να βρίσκουμε σήμερα Αρβανίτες που να ανήκουν σε όλους τους Ελλαδικούς φυλετικούς τύπους.

Ο Κ. Στέφανος ήδη από το 1911 είχε επισημάνει ότι καμία αρβανίτικη κοινότητα στην Ελλάδα δεν είναι υπερβραχυκέφαλη (χαρακτηριστικό ανθρωπολογικό γνώρισμα των Αλβανών). Παντού ο μέσος κεφαλικός δείκτης κυμαινόταν μεταξύ 80 και 84, με ελαφρά μεν τάση των Αρβανιτών της Αργολίδος προς την υπερβραχυκεφαλία, αλλά με σοβαρότερη απόκλιση των Αρβανιτών της Αττικής, της Εύβοιας και της Κορινθίας προς την μεσοκεφαλία. Τα στοιχεία αυτά του κεφαλικού δείκτου, που μέτρησε ο Στέφανος, αρκετά ανόμοια μεταξύ τους, δεν ήσαν όμως έξω από το φάσμα του ελληνικού κεφαλικού δείκτου. Άλλωστε η πρόσφατη έρευνα του Θ. Πίτσιου στην Πελοπόννησο επιβεβαίωσε ότι οι εκεί Αρβανίτες , όχι μόνον δεν είναι φυλετικώς διναρικοί, αλλά ότι είναι πολύ «μεσογειακώτεροι» από τους Έλληνες της Ηπείρου.

Η ορθομετωπία, ας πούμε, είναι γνήσιο χαρακτηριστικό της λεπτοφυούς Μεσογειακής φυλής και βλέπουμε να συναντάται μεταξύ των Αρβανιτών σε ποσοστό 90%, όσο δηλ. και στους λοιπούς Πελοποννησίους, ενώ στους Γκέγκες ή Γκεκηδες (βόρειοι Αλβανοί) σε ποσοστό κάτω του 40%. Αυτά και άλλα στοιχεία πείθουν ότι «δεν διαφέρουν οι Αρβανίτες από τους Έλληνες των γειτονικών τους χωριών». Γι’ αυτό και οι Φράγκοι δεν τους διέκριναν ούτε τότε από τους λοιπούς Έλληνες («είναι ένας μόνον λαός», έγραφαν) και τους ξεχώριζαν μόνο από την γλώσσα, αλλά και από την ροπή τους προς την στρατιωτική τέχνη( Μπίρης). Ο Γενικός Προνοητής του Μοριά, Jacomo Barbarrigo, έγραψε το 1479: «Οι Αρβανίτες και οι Έλληνες δεν είναι παρά ένας μόνος λαός που μισεί κάθε ξένο», (εννοώντας προφανώς τους κατακτητές της εποχής). 

Αυτή η στρατιωτική ροπή των Αρβανιτών, που έκανε τους Φράγκους να ταυτίζουν το όνομα «αρβανίτης» με το «στρατιώτης», υποδηλώνει μία ιδιαιτερότητα στην ψυχική ιδιοσυγκρασία τους. Και είναι σήμερα γνωστή μία κάποια ιδιαιτερότητα στον ψυχικό χαρακτήρα των Αρβανιτών, που θεωρούνται αρκετά σκληροί, πείσμονες, και συμφεροντολόγοι. Ο Δ. Καμπούρογλους είχε από παλαιά επισημάνει αυτήν την διαφοροποίηση τους από τους άλλους Έλληνες, μολονότι δεχόταν ότι προήρχοντο από την Ήπειρο – και όχι από την Αλβανία, όπως οι Τουρκαλβανοί (δηλ. οι εξισλαμισμένοι Αλβανοί). Αλλά και ο Κ. Μπίρης γράφει: «Όπως απέδειξαν με την πολεμική τους τέχνη οι Αρβανίτες , δεν τους έλειπε η ευφυϊα, η έλλειψη όμως ευστροφίας τους έκανε να είναι τραχείς στους τρόπους, επίμονοι και αγύριστοι» (το γνωστό «αγύριστο αρβανίτικο κεφάλι»).

Είμαστε απόγονοι ντόπιων λαών, που ζήσαμε με ποικίλα ονόματα γλώσσες / διαλέκτους , παρεμφερή λαογραφία, κουζίνα, κάτω από τη διοίκηση αυτοκρατοριών, επί 2.000 χρόνια!!! Και αυτό το αποδεικνύουν τα test dna, που κάνουμε (κατά μέσω όρο στους Έλληνες δείχνουν, περίπου 70% Ελληνική και το υπόλοιπο 30% , με αναλογίες, Βαλκάνια, Μ. Ασία, Ιταλία, Κεντρική Ευρώπη). Και αυτό το αποδεικνύουν τα test dna, που κάνουμε (κατά μέσω όρο στους Έλληνες δείχνουν , περίπου 70% Ελληνική και το υπόλοιπο 30% , με αναλογίες, Βαλκάνια, Μ. Ασία, Ιταλία, Κεντρική Ευρώπη).

Πηγή : 

Ιστορία των Αρβανιτών και της αρβανίτικης γλώσσας με πίνακα λεξιλογίου της αρβανίτικης της Νότιας Ελλάδας

https://arxeion-politismou.gr/2017/04/arvanites-kai-arvanitiki-glossa.html

https://el.m.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CE%B2%CE%B1%CE%BD%CE%AF%CF%84%CE%B5%CF%82

https://el.m.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CE%B2%CE%B1%CE%BD%CE%AF%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%B1

https://www.google.com/amp/s/www.tovima.gr/2016/11/05/opinions/arbanites-kai-albanoi/amp/

https://www.lithoksou.net/2020/11/arvanites.html?m=1

https://el.m.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CE%B2%CE%B1%CE%BD%CE%AF%CF%84%CE%B5%CF%82

https://fyletika.blogspot.com/2016/02/blog-post_1.html?m=1

https://www.google.com/amp/s/www.himara.gr/istoria/5566-arvanon-arvana-arbouna-arben-arberia-alvanopolis-elbasan-kruja-arvon%3fformat=amp

https://lastpoint.gr/arvanites-oi-gnostoi-agnostoi-tis-ellinikis-istorias/#google_vignette

https://www.huffingtonpost.gr/entry/ellenes-arvanites-alvanoi-en-sentomia_gr_65b4b0d3e4b077c17ab5448e

https://vimasaronikou.wordpress.com/2016/09/22/%CE%AD%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B5%CF%82-%CE%B1%CF%81%CE%B2%CE%B1%CE%BD%CE%AF%CF%84%CE%B5%CF%82-%CF%8C%CE%BB%CE%B7-%CE%B7-%CE%B1%CE%BB%CE%AE%CE%B8%CE%B5%CE%B9%CE%B1/

http://boeotia.ehw.gr/forms/fLemmaBodyExtended.aspx?lemmaid=12803&boithimata_State=&kefalaia_State=

https://kleftouria.blogspot.com/2008/04/1821_19.html?m=1

https://www.notioanatolika.gr/culture/8458-arvanitika-eponyma-apo-poy-proerxontai-kai-

https://arvanitikaeponyma.blogspot.com/2018/?m=1

https://www.politeianet.gr/books/9789606813542-rachoutis-p-kostas-mpatsioulas-ta-arbanitika-eponuma-ton-ellinon-226447

https://mousikovlog.blogspot.com/2020/04/blog-post_4.html?m=1

Αρβανίτες : Η άγνωστη ιστορία των Δωριέων του Νεότερου Ελληνισμού

Από πού όμως κατάγονται οι Αρβανίτες και ποια η προέλευση της παράξενης γλώσσας τους. Θα πρέπει να πάμε πολύ πίσω στον χρόνο καθώς επιστήμονες έχουν βρει συγγένειες και ομοιότητες με την ομηρική γλώσσα. Οπότε μιλάμε τουλάχιστον για το 1.500-1.000π.Χ. στην περιοχή που είναι σήμερα η Μακεδονία, η Ήπειρος, η Αλβανία και τα Σκόπια. Εκεί κατοικούσαν οι Βρύγες μία πολεμική θρακική φυλή, πολυπληθής και πολιτισμένη που κατοικούσε στο μεγαλύτερο μέρος των σημερινών Βαλκανίων.[1] Μιλούσαν μία γλώσσα που είχε κοινές ρίζες με την ελληνική και ομοιότητες στην δομή της γλώσσας. Ας μην ξεχνάμε ότι και οι Θράκες ήταν Έλληνες πανάρχαιοι κι ας θέλουν πολλοί ξένοι και εντόπιοι επιστήμονες να τους παρουσιάσουν σαν βαρβάρους ξεχωριστούς από τους Έλληνες, λόγω του ότι οι Νότιοι Έλληνες είχαν εξελιγμένο ελληνικό αστικό πολιτισμό σε σχέση με τον ξεπερασμένο αγροτικό πολιτισμό των Θρακών. Βέβαια αυτό είναι λάθος. Υπήρχαν πολλές «ταχύτητες» στον πολιτισμό των Ελλήνων, που δεν ήταν ενιαίος, αλλά διαφοροποιημένος τοπικά.

Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο οι Βρύγες ή Φρύγες θεωρούνται ο αρχαιότερος λαός του κόσμου. Και να πως έγινε: Ο φαραώ Ψαμμήτιχος έδωσε δύο βρέφη σε έναν βοσκό και του είπε να τα πάρει μαζί του και να τα μεγαλώσει σε πολύ απομονωμένο περιβάλλον στην ύπαιθρο. Και να μην μιλήσει ποτέ μπροστά τους. Κάποια στιγμή, αφού πέρασε καιρός και τα βρέφη έγιναν παιδιά που περπατούσαν, ενώ άνοιξε την πόρτα στην καλύβα του αυτά ήλθαν αμέσως κοντά του και του ζήτησαν τροφή, φωνάζοντας “βέκος”. Ο βοσκός το ανέφερε στον φαραώ και εκείνος ρώτησε τους σοφούς συμβούλους της αυλής του. Σε ποια γλώσσα υπάρχει η λέξη βέκος και τι σημαίνει. Εκείνοι του είπαν βέκος είναι στα φρυγικά το ψωμί. Και ο φαραώ έβγαλε το συμπέρασμα ότι οι Φρύγες είναι ο αρχαιότερος λαός στον κόσμο! Και θα μου πείτε και τι σχέση έχει αυτή η ιστορία με τα αρβανίτικα; Μα, στα αρβανίτικα μπουκ είναι το ψωμί, ο άρτος. Βέκος > βούκος > μπουκ (ακόμη και σήμερα λέμε μπουκιά, κλπ.).

Η αρβανίτικη είναι μία πανάρχαια ελληνική διάλεκτος. Σύμφωνα με τον Θουκυδίδη όταν ιδρύθηκε η ελληνική αποικία της Επιδάμνου, στο σημερινό λιμάνι του Δυρραχίου στην Αλβανία, οι Κορίνθιοι άποικοι συνάντησαν Βρύγες και όχι Ιλλυριούς κατοίκους. Και μιλάμε την ίδια περίπου εποχή με το περιστατικό με τον φαραώ και τον βοσκό. Αργότερα εισέβαλε η βάρβαρη φυλή των Ταυλαντίων Ιλλυριών στην περιοχή της κεντρικής Αλβανίας, που όμως δεν έσβησαν την φρυγική γλώσσα στην περιοχή. Ακολούθησαν οι πόλεμοι με το βασίλειο της Μακεδονίας, για 200 περίπου χρόνια, και ιδρύθηκαν παράλληλα με τις ελληνικές αποικίες των παραλίων και νέες πόλεις από τους Μακεδόνες και Ηπειρώτες βασιλείς, όπως η Αντιγόνεια στο Τεπελένι και η Αντιπάτρεια στο Μπεράτι της Αλβανίας. Ο εξελληνισμός άρχισε ενωρίς και εξελίχθηκε ραγδαία κατά την ελληνιστική και ρωμαϊκή εποχή. Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Διοκλητιανός ονόμασε την περιοχή αυτή ρωμαϊκη επαρχία, ως Ιλλυρία Ελληνική ή Νέα Ήπειρος, με πρωτεύουσα την Επίδαμνο, αποικία των Κορινθίων. Από εκεί περνούσε διασχίζοντας όλη την κεντρική Αλβανία η Εγνατία Οδός που κατέληγε στην νέα πρωτεύουσα των Ρωμαίων, την Κωνσταντινούπολη, το Βυζάντιο, των Μεγαρέων αποίκων. Οι αναφορές για την Νέα Ήπειρο την δηλώνουν ως μερικώς ελληνική και μερικώς εξελληνισμένη.

Ακολούθησε η βυζαντινή περίοδος που κράτησε 1.100 χρόνια. Από το Δυρράχιο καταγόταν ο αυτοκράτορας Αναστάσιος ο Δίκορος. Είχε τον έναν οφθαλμό μαύρο και τον άλλο γαλανό. Το Δυρράχιο καταστράφηκε από σεισμό και ο Αναστάσιος το ανοικοδόμησε

κατασκευάζοντας τα μεγαλύτερα και υψηλότερα τείχη στα Βαλκάνια. Τόσο μεγάλα που προχωρούσαν ιππείς επάνω τους!

Αργότερα η περιοχή έγινε βυζαντινό διοικητικό Θέμα με πρωτεύουσα το Δυρράχιο. Υπήρξαν και εποικισμοί σλάβων στα ορεινά, που δεν επηρέαζαν σοβαρά τον εντόπιο πληθυσμό, την γλώσσα και την ορθόδοξη θρησκεία. Για 100 περίπου χρόνια εκεί συγκρούσθηκαν Βούλγαροι και Βυζαντινοί μέχρι που νίκησαν οι Βυζαντινοί την εποχή του Βουλγαροκτόνου (1018 μ.Χ.). Εκείνην την εποχή γίνονται οι πρώτες αναφορές σε

Αρβανίτες της Ηπείρου και σε Αλβανούς της Βόρειας Αλβανίας (Διοκλείας). Το

αναφέρουν οι Βυζαντινοί ιστορικοί συγγραφείς της εποχής, ο Μιχαήλ Ατταλειάτης και η πριγκήπισσα Άννα Κομνηνή. Το 1204 αλώθηκε η Κωνσταντινούπολη από τους Φράγκους σταυροφόρους και ιδρύθηκε στην δυτική βυζαντινή Ελλάδα το Δεσποτάτο της Ηπείρου, με έδρα την Άρτα και με βασιλείς από την Δυναστεία των Κομνηνών. Περιέλαβε όλην σχεδόν την Αλβανία μέχρι το Δυρράχιο στα Βόρεια. Εκείνους τους αιώνες εμφανίζεται η περιοχή Άρβανον[2], ανάμεσα στις Βρυγηίδες (δηλ. των Βρυγών – νυν Πρέσπες) λίμνες και το Δυρράχιο, σε ορεινή τοποθεσία, βόρεια της σημερινής Βορείου Ηπείρου.βΣτα 1262-1282 εισβάλουν στην περιοχή οι Γάλλοι της Δυναστείας των Ανδεγαυών της Ιταλίας, ηττώνται από τους Παλαιολόγους και παραιτούνται από την διεκδίκηση της Κωνσταντινούπολης. Αλλά οι περιοχές της Βόρειας Αλβανίας υιοθετούν τον καθολικισμό και ξεκινά η θρησκευτική διαίρεση της χώρας. Ο νότος παραμένει ορθόδοξος στο Δεσποτάτο της Ηπείρου των Κομνηνών. 

Έναν αιώνα αργότερα, στα 1320-1370 ξεκινά η κάθοδος των αρβανίτικων φυλών της Ηπείρου προς την νότια Ελλάδα. Είχαν προηγηθεί η κατάκτηση του Δεσποτάτου της Ηπείρου από τους Ιταλούς Ορσίνι των Επτανήσων, τους Παλαιολόγους της Κωνσταντινούπολης και τέλος τους Σέρβους του Στέφανου Δουσάν. Οι Αρβανίτες εγκαθίστανται μέχρι το 1400 στην Στερεά Ελλάδα, την Αττική, την Εύβοια, την Πελοπόννησο, την Θράκη…[3] Ενώ παράλληλα ξεκινά η οθωμανική κατάκτηση των Βαλκανίων και την Ελλάδας που θα κρατήσει ένα περίπου αιώνα. Οι Αρβανίτες κατάγονταν από ελληνορθόδοξους πληθυσμούς οι οποίοι μετακινήθηκαν στην Κεντρική και Νότια Ελλάδα από τη περιοχή των Αρβάνων, της Βόρειας περιοχής της Ηπείρου, όπου βρίσκεται η σημερινή Αλβανία. Υπήρξαν διάφορες μετακινήσεις κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, από τον 13ο αιώνα αλλά κυρίως μεταξύ του 14ου και 16ου αιώνα, πυκνώνοντας τον ντόπιο πληθυσμό ο οποίος είχε υποστεί μείωση από τους συνεχείς πολέμους, τους λιμούς και τις θεομηνίες.[3] Οι Αρβανίτες έπαιξαν σημαντικό ρόλο κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, της Ενετοκρατίας και της Ελληνικής Επανάστασης του 1821.

Πηγή : 

Ιστορία των Αρβανιτών και της αρβανίτικης γλώσσας με πίνακα λεξιλογίου της αρβανίτικης της Νότιας Ελλάδας

https://arxeion-politismou.gr/2017/04/arvanites-kai-arvanitiki-glossa.html

https://el.m.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CE%B2%CE%B1%CE%BD%CE%AF%CF%84%CE%B5%CF%82

https://el.m.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CE%B2%CE%B1%CE%BD%CE%AF%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%B1

https://www.google.com/amp/s/www.tovima.gr/2016/11/05/opinions/arbanites-kai-albanoi/amp/

https://www.lithoksou.net/2020/11/arvanites.html?m=1

https://el.m.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CE%B2%CE%B1%CE%BD%CE%AF%CF%84%CE%B5%CF%82

https://fyletika.blogspot.com/2016/02/blog-post_1.html?m=1

https://www.google.com/amp/s/www.himara.gr/istoria/5566-arvanon-arvana-arbouna-arben-arberia-alvanopolis-elbasan-kruja-arvon%3fformat=amp

https://lastpoint.gr/arvanites-oi-gnostoi-agnostoi-tis-ellinikis-istorias/#google_vignette

https://www.huffingtonpost.gr/entry/ellenes-arvanites-alvanoi-en-sentomia_gr_65b4b0d3e4b077c17ab5448e

https://vimasaronikou.wordpress.com/2016/09/22/%CE%AD%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B5%CF%82-%CE%B1%CF%81%CE%B2%CE%B1%CE%BD%CE%AF%CF%84%CE%B5%CF%82-%CF%8C%CE%BB%CE%B7-%CE%B7-%CE%B1%CE%BB%CE%AE%CE%B8%CE%B5%CE%B9%CE%B1/

http://boeotia.ehw.gr/forms/fLemmaBodyExtended.aspx?lemmaid=12803&boithimata_State=&kefalaia_State=

https://kleftouria.blogspot.com/2008/04/1821_19.html?m=1

https://www.notioanatolika.gr/culture/8458-arvanitika-eponyma-apo-poy-proerxontai-kai-

https://arvanitikaeponyma.blogspot.com/2018/?m=1

https://www.politeianet.gr/books/9789606813542-rachoutis-p-kostas-mpatsioulas-ta-arbanitika-eponuma-ton-ellinon-226447

https://mousikovlog.blogspot.com/2020/04/blog-post_4.html?m=1

Αρβανίτες : Η προέλευσή του ονόματος, η ξεχωριστή γλώσσα και ο πληθυσμός τους στην Ελλάδα

ΌΝΟΜΑ

Αφού λοιπόν βρέθηκαν γραπτά ντοκουμέντα, που πιστοποιούν ότι υπήρχαν τοπωνύμια (Άρβανον, Άρβανα) που εμπεριέχουν τη λεκτική ρίζα ΑΡΒΑΝ- εκ της οποίας παράγεται το ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ, και μάλιστα αφορά ευρύτερη κατοικημένη περιοχή με φρουρούμενα περάσματα (κλεισούρες) και απροσδιόριστο αριθμό ενόπλων αλλά και κατοίκων (των ομορούντων τω Αρβάνω πολίχνεια), ήταν εύκολο για τους πολύ μεταγενέστερους ερευνητές (μεταξύ των οποίων και των κορυφαίων Κονσταντίν Jireček το 1911 και Milan Šufflay 1928 που προσλήφθησαν από την Αλβανία) να προσδιορίσουν την περιοχή των Αρβάνων, στην οποία συμπεριλαμβάνεται συστάδα βουνών, δυτικά της λίμνης Οχρίδος και ανατολικά και προς νότον του Δυρραχίου!!! Εντός της ίδιας περιοχής των Αρβάνων, συνυπάρχει και το τοπωνύμιο «ΑΡΜΠΟΥΝΑ» και δεν νομίζω να παίζει οποιονδήποτε ρόλο, αφού υπερισχύει το ενυπάρχον την ίδια χρονική περίοδο Άρβανον – Άρβανα. Τα Άρβανα συνόρευαν ανατολικά με τις λίμνες Οχρίδα και Πρέσπα. Ας το έχουν υπόψιν τους κάτοικοι «Αρβανίτικων» χωριών της κυρίως Ελλάδος και Πελοπονήσου, των οποίων οι προπαπούδες τους έδωσαν το Ελληνικότατο όνομα «Λίμνη» ή «Λίμνες» στα «νέα» χωριά τους και οι νεώτεροι αδυνατούν να κατανοήσουν τους λόγους που το χωριό τους έλαβε τέτοιο όνομα. Κατά 75% οι πρόσφυγες ΕΛΛΗΝΕΣ Αρβανίτες (και όχι οι ολιγάριθμοι κατσαπλιάδες Αλβανοί), έδιναν στον «νέο» τους χωριό, όνομα που να τους θυμίζει την χαμένη πατρίδα!!! ΠΑΝΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΥΝΗΘΕΙΑ!!!!!!

Οι Αρβανίτες πρωτοαναφέρονται στις βυζαντινές πηγές από τον Μιχαήλ Ατταλειάτη και αργότερα – ως Αρβανίτες από το Άρβανον – στο βιβλίο της Άννας Κομνηνής, Αλεξιάδα. Το βιβλίο ασχολείται με τις ταραχές στην περιοχή του Αρβάνου που προκάλεσαν οι Νορμανδοί κατά τη διάρκεια της βασιλείας του πατέρα της, Αυτοκράτορα Αλέξιου Α' Κομνηνού (1081 – 1118). Στην Ιστορία (1079 – 1080 μ.Χ.), ο Βυζαντινός ιστορικός Μιχαήλ Ατταλειάτης ήταν ο πρώτος που ανέφερε τους Αλβανούς ως έχοντες λάβει μέρος σε εξέγερση εναντίον της Κωνσταντινούπολης το 1043 μ.Χ. και τους Αρβανίτες ως υποτελείς του Δούκα του Δυρραχίου και Πρωτοπροέδρου Νικηφόρου του Βασιλάκη (τέλη 1078 ή αρχές 1079). 

ΓΛΏΣΣΑ 

Τα Αρβανίτικα δεν είναι διάλεκτος της επίσημης Αλβανικής γλώσσας, αλλά αντίθετα η αρβανίτικη είναι μία αρχαία γλώσσα από την οποία κατάγεται η νεώτερη τοσκική διάλεκτος, που υιοθετήθηκε από το αλβανικό κράτος ως επίσημη γλώσσα του κράτους. Η αρβανίτικη είναι γλώσσα αυτόνομη και η σημερινή αλβανική γλώσσα μία διάλεκτος της. Απλά οι Αρβανίτες ποτέ δεν θεώρησαν τους εαυτούς τους ξεχωριστό έθνος από τους Έλληνες, όπου και να βρέθηκαν στην γη, σε οποιαδήποτε ιστορική περίοδο, εδώ και χιλιάδες χρόνια. Έγραφαν με ελληνικό αλφάβητο, μιλούσαν και έγραφαν ελληνικά και στις αρβανίτικες εκκλησίες υπήρχε το ελληνορθόδοξο τυπικό πάντα. Ενώ ο πληθυσμός του αλβανικού κράτους, που ιδρύθηκε το 1913, θέλησε να υιοθετήσει ξεχωριστό αλφάβητο, να κάνει μία νότια αλβανική γλώσσα της Βορείου Ηπείρου επίσημη γλώσσα με πολλά δάνεια από τα τουρκικά, τα ιταλικά, τα γαλλικά και τα αγγλικά. Για να δηλώσει ότι είναι πραγματικό έθνος και για να μην αφομοιωθεί με τους συγγενείς Έλληνες των γειτονικών περιοχών.

Τα αρβανίτικα έχουν δεχτεί επιρροές σε όλα τα γλωσσικά επίπεδα από διαφορετικές ιστορικές γλώσσες, νεκρές και ζώσες, όπως τα ελληνικά και τα λατινικά, αλλά κυρίως από ποικίλες ελληνικές διαλέκτους διαφόρων περιοχών και εποχών. Αρχαϊκά στοιχεία που έχουν εκλείψει σε άλλες γλώσσες διατηρούνται στα Αρβανίτικα, γεγονός που τα καθιστά μια πολύτιμη πηγή για τους γλωσσολόγους. Αυτές οι επιρροές αποδεικνύουν επίσης τα κοινωνικά περιβάλλοντα στα οποία διαβίωσαν οι ομιλητές τους, οι Αρβανίτες, στο πέρασμα των αιώνων. Όσο αφορά στην δυνατότητα κατανόησης των Αρβανιτών με τους Αλβανούς της Αλβανίας, οι εκτιμήσεις διαφέρουν. Σύμφωνα με τον Πίτερ Τράντζιλ η συνεννόηση είναι εύκολη, ενώ σύμφωνα με το Ethnologue η συνεννόηση με ομιλητές της τόσκικης διαλέκτου είναι εν μέρει δυνατή, ενώ με ομιλητές της γκέκικης διαλέκτου η συνεννόηση είναι πολύ δύσκολη. Η εκτίμηση αυτή φαίνεται να είναι και η ορθότερη. 

ΠΛΗΘΥΣΜΌΣ 

Το σύνολο των Αρβανιτών της χώρας ανερχόταν το 1879 σε 176.120 άτομα και το 1907 σε 236.707. Οι αριθμοί αυτοί, ως ποσοστό επί τοις εκατό του συνόλου του πληθυσμού της Ελλάδας, ήταν 10,65 % και 9 % αντίστοιχα. Στον αριθμό των Αρβανιτών δεν υπολογίζονται όσοι ζούσαν σε αστικά κέντρα. Οι επίσημες πληροφορίες της Στατιστικής Υπηρεσίας για τον πληθυσμό των Αρβανιτών ήταν 58.916 ή 3,56 % για το 1879 [Απογραφή 1879] και 50.975 ή 1,94 % για το 1907 [Απογραφή 1907]. Ας δούμε τι έγραφε ο Johann Georg von Hahn(Albaneische Studien,1854) o οποίος θεωρείται ο πατέρας της αλβανολογίας και έζησε στην Ελλάδα πάνω από 20 χρόνια αφού από το 1843 ως το 1869 διετέλεσε διαδοχικά ως πρόξενος της Αυστρίας στα Γιάννενα, τη Σύρο και τέλος στην Αθήνα ως Γενικός Πρόξενος. Δεχόμενοι τα γραφόμενα του Hahn ως πιο σημαντικά από κάθε άλλον της εποχής του λόγω των γνώσεων του περί αλβανολογίας και της διαμονής τόσων χρόνων στην Ελλάδα βλέπουμε ότι ο αριθμός των Αρβανιτών περιορίζεται μετά από τις διορθώσεις που έκανε ο ίδιος(ο Hahn) σε 158.000 το οποίο αντιστοιχεί ποσοστό περίπου 14 τοις εκατό του συνόλου του πληθυσμού της τότε ελεύθερης Ελλάδος.

Ο Μπίρης ασχολείται με τον γεωγράφο Alfred Philippson ο οποίος περιηγήθηκε στην Πελοπόννησο το 1889 γράφοντας το «Zur Ethnographie des Peloponnes, Pettersmans Mitteilungen»,1890. Αυτός ο συγγραφέας αναφέρει ότι κατάφερε…να υπολογίσει τους Αρβανίτες της Πελοποννήσου και των νησιών της Ερμιονίδος με τον αριθμό των 90.253 Αρβανιτών σε συνολικό πληθυσμό της ίδιας περιοχής 730.000 κατοίκων ήτοι 12% επί του συνολικού πληθυσμού και 9.5% όσον αφορά την Πελοπόννησο. Επίσης υπολογίζει τους Αρβανίτες όλων των περιοχών της Ελλάδας της εποχής του σε 224.000 όταν ο πληθυσμός της Ελλάδας την ίδια χρονιά σύμφωνα με την απογραφή ήταν 2.187.208, που σημαίνει 10% Αρβανιτών επί του συνόλου του ελληνικού πληθυσμού(της ελεύθερης Ελλάδας). Τον ίδιο χρόνο ο δραστήριος γιατρός από την Πάτρα Χ.Π. Κορύλλος έγραψε την «Εθνογραφία της Πελοποννήσου»(Πάτρα,1890) αφού περιηγήθηκε στην Πελοπόννησο και συνέλεξε στοιχεία για τους τόπους που αναφέρει ο Philippson στο βιβλίο του, λαμβάνοντας υπόψη και γνώμες δημάρχων και βουλευτών των εκεί επαρχιών κατέληξε στον αριθμό 71.037(50.352 για την Πελοπόννησο και 20.685 για τα νησιά) που σημαίνει σε σύνολο 730.000 κατοίκων της ίδιας περιοχής ποσοστό 9,5% και 7% για την Πελοπόννησο.

Επίσης το κρατικό Βρετανικό "Handbook of Greece,1918,Naval Staff-Intelligence Division"σελ.72, αναφέρει αναλύοντας την εθνογραφία της Ελλάδος οτι οι Αρβανίτες δεν ξεπερνούν το 1/12 του πληθυσμού(περ.8,5%, την εποχή πριν τις ανταλλαγές πληθυσμού,και χωρίς να συμπεριλαμβάνονται στο Ελληνικό κράτος η Δ.Θράκη και τα Δωδεκάνησα). Ο σημερινός πληθυσμός των Ελλήνων Αρβανιτών δεν μπορεί να εκτιμηθεί με ακρίβεια. Κατά μία εκδοχή, φτάνει τις 150.000. Νεότερες επιτόπιες εκτιμήσεις ανεβάζουν τον αριθμό των ομιλούντων αρβανίτικα σε 30.000 για την Αττική και τη Βοιωτία (1977) και 50.000 για όλη την Ελλάδα (1993).

Πηγή : 

Ιστορία των Αρβανιτών και της αρβανίτικης γλώσσας με πίνακα λεξιλογίου της αρβανίτικης της Νότιας Ελλάδας

https://arxeion-politismou.gr/2017/04/arvanites-kai-arvanitiki-glossa.html

https://el.m.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CE%B2%CE%B1%CE%BD%CE%AF%CF%84%CE%B5%CF%82

https://el.m.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CE%B2%CE%B1%CE%BD%CE%AF%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%B1

https://www.google.com/amp/s/www.tovima.gr/2016/11/05/opinions/arbanites-kai-albanoi/amp/

https://www.lithoksou.net/2020/11/arvanites.html?m=1

https://el.m.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CE%B2%CE%B1%CE%BD%CE%AF%CF%84%CE%B5%CF%82

https://fyletika.blogspot.com/2016/02/blog-post_1.html?m=1

https://www.google.com/amp/s/www.himara.gr/istoria/5566-arvanon-arvana-arbouna-arben-arberia-alvanopolis-elbasan-kruja-arvon%3fformat=amp

https://lastpoint.gr/arvanites-oi-gnostoi-agnostoi-tis-ellinikis-istorias/#google_vignette

https://www.huffingtonpost.gr/entry/ellenes-arvanites-alvanoi-en-sentomia_gr_65b4b0d3e4b077c17ab5448e

https://vimasaronikou.wordpress.com/2016/09/22/%CE%AD%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B5%CF%82-%CE%B1%CF%81%CE%B2%CE%B1%CE%BD%CE%AF%CF%84%CE%B5%CF%82-%CF%8C%CE%BB%CE%B7-%CE%B7-%CE%B1%CE%BB%CE%AE%CE%B8%CE%B5%CE%B9%CE%B1/

http://boeotia.ehw.gr/forms/fLemmaBodyExtended.aspx?lemmaid=12803&boithimata_State=&kefalaia_State=

https://kleftouria.blogspot.com/2008/04/1821_19.html?m=1

https://www.notioanatolika.gr/culture/8458-arvanitika-eponyma-apo-poy-proerxontai-kai-

https://arvanitikaeponyma.blogspot.com/2018/?m=1

https://www.politeianet.gr/books/9789606813542-rachoutis-p-kostas-mpatsioulas-ta-arbanitika-eponuma-ton-ellinon-226447

https://mousikovlog.blogspot.com/2020/04/blog-post_4.html?m=1

Αρβανίτες : Οι 112 διάσημες προσωπικότητες της νεότερης και σύγχρονης Ελλάδος με αρβανίτικη καταγωγή

ΕΙΣΑΓΩΓΉ

Μεγάλωσα σε ένα σπίτι που η αρβανίτικη καταγωγή έδινε σε όλους, και ιδιαίτερα στα παιδιά, κολοσσιαία υπερηφάνεια. «Είμαστε Αρβανίτες». Εμείς, τα αγόρια, λατρεύαμε τους φουστανελοφόρους προγόνους από τα ορεινά της Πάρνηθας, που σκαρφάλωναν με τα μυώδη πόδια τους τις κορυφές, ντυμένοι με δέρματα ζώων και ζωσμένοι με μπαρούτια, εμπροσθογεμή τουφέκια και κάθε λογής χαντζάρες, που τα είχαν αφαιρέσει από τον πατροπαράδοτο και μισητό εχθρό και δυνάστη, αφού τον είχαν σφάξει, όπως τα ζυγούρια πάνω σε μια πέτρα αυτής της γης, η οποία ούτε στιγμή δεν σταμάτησε να πολεμάει τους τυράννους. Οι Αρβανίτες αποτελούν συστατικό στοιχείο του σημερινού ελληνικού λαού. Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι κυκλοφορούν στο πλευρό μας φέροντας υπερήφανα και αξιότιμα οικογενειακά ονόματα που είναι αρβανίτικης προέλευσης. Καμιά φορά και χωρίς υποψία για την πραγματική σημασία τους. 

Οι Αρβανίτες της Αττικής και της υπόλοιπης Στερεάς Ελλάδας, της Πελοποννήσου, της Ηπείρου, της Θεσσαλίας, ακόμη και στον Νομό Εβρου υπάρχουν δύο χωριά και στην Κάσο το υπέροχο Αρβανιτοχώρι, καθώς και πλήθος αρβανίτικα επώνυμα σε νησιά όπως η Κέα, όπου κανείς δεν μιλάει αρβανίτικα, ήταν πάντα συστατικό στοιχείο της διαμόρφωσης του σύγχρονου Ελληνισμού. Ασύγκριτοι πολεμιστές, σκληροί αγρότες, δημιουργικοί κτηνοτρόφοι και, παρά τη διγλωσσία, παρόντες, πέραν της αναλογίας τους στον γενικότερο πληθυσμό, στην επιστημονική, πολιτική και στρατιωτική ηγεσία της χώρας. Τα αρβανίτικα μιλήθηκαν, όπως και οι άλλες διάλεκτοι, μέχρι να υποκαταστήσει η τηλεόραση τη γιαγιά. Οταν ξεκίνησε η Ελληνική Επανάσταση, ολόκληρη η Αττική, καθώς και μεγάλο μέρος της Κορινθίας, της Αργολίδας, της Βοιωτίας, της Φθιώτιδας και της Εύβοιας, κατοικούνταν από Αρβανίτες. Οι μόνοι που δεν μίλαγαν αρβανίτικα στην Αττική ήταν οι Μεγαρίτες. Αυτοί οι αλλόγλωσσοι ελευθέρωσαν την Αθήνα. Οι Αρβανίτες θεωρούνται ως οι Δωριείς του νεώτερου Ελληνισμού και όχι άδικα αφού, με το αρχαίο Ελληνικό αυτό φύλο παρουσιάζονται πολλές ομοιότητες στην κοινωνική και πολιτισμική ταυτότητα.

ΤΑΥΤΌΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΕΊΔΗΣΗ 

Όσον αφορά την πολιτισμική ταυτότητα, οι κάτοικοι του Αρβάνου ήταν Ρωμιοί ακρίτες του στρατιωτικού Θέματος του Δυρραχίου, τουλάχιστον από τον 9ο αιώνα, και απέκρουαν τις επεκτατικές βλέψεις των σλαβικών φυλών και των Φράγκων.

Ήταν συνειδητά ορθόδοξοι και έμειναν και μετά το θρησκευτικό σχίσμα του 1054 πιστοί στην Κωνσταντινούπολη. Ως Ρωμιοί αντιμετώπισαν αποτελεσματικά τους Φράγκους, και ειδότερα τους Νορμανδούς, που εισέβαλαν στο Δυρράχιο το 1081. Οι Ενετοί και οι Φράγκοι, συμπεριλαμβανομένων των Νορμανδών, τους ονόμαζαν Γραικούς. Το όνομα Γραικός είναι αρχαίο όνομα των Ελλήνων, κατά τον Αριστοτέλη, που την εποχή εκείνη σήμαινε τον Ελληνορθόδοξο σε αντίθεση με τον Λατίνο, δηλαδή κατά βάση τον Φράγκο που χρησιμοποιούσε ως λειτουργική γλώσσα τα Λατινικά. Ακόμα και στα νεότερα χρόνια, η Τόσκικη περιοχή νότια του Γενουσού ποταμού η οποία σήμερα ανήκει στην Αλβανία, φαίνεται ότι διατήρησε το Ελληνικό στοιχείο μέσα από τους αιώνες. Να σημειωθεί ότι οι Αρβανίτικοι πληθυσμοί της Ελλάδας και της Ιταλίας ήταν και παρέμειναν πιστοί στην Ελληνική Ορθοδοξία, αντίθετα με τους Αλβανούς που ασπάστηκαν θρησκείες ή δόγματα, όπως ο Μουσουλμανισμός και ο Ρωμαιοκαθολισμός ανάλογα με τα δικά τους συμφέροντα.

Οι ίδιοι οι Αρβανίτες ανέκαθεν, αλλά κυρίως μετά την ανάπτυξη του Αλβανικού εθνικισμού και λόγω της συμπόρευσής τους με το ελληνικό στοιχείο, απορρίπτουν οποιαδήποτε συσχέτιση με τους Αλβανούς. Στη δεκαετία του 1990, ο Αλβανός Πρόεδρος Σαλί Μπερίσα περιέγραψε τους Αρβανίτες ως αλβανική μειονότητα στην Ελλάδα, προκαλώντας την οργισμένη αντίδραση πολιτιστικών οργανώσεων Αρβανιτών.

ΚΟΙΝΩΝΊΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΈΝΕΙΑ

Στους Αρβανίτες της Βοιωτίας συναντάμε ευρύτερες ομάδες συγγένειας. Πρόκειται για τα σόγια (σόjτε). Σχηματίζονται πάντα με αναφορά έναν πρόγονο πριν από τρεις ή τέσσερις γενεές, με αφετηρία το πιο ηλικιωμένο μέλος. Έχουν δηλαδή βάθος πέντε έως επτά, το πολύ, γενεές. Τα σόγια είναι διασκορπισμένα στο χωριό. Η πατρογραμμικότητα/πατροπλευρικότητα των σογιών φαίνεται και στο συμβολικό επίπεδο. Συνδέουν τα σόγια με το αίμα (γκjακ) και το σπόρο, το ανδρικό σπέρμα (φάρε). Λένε ότι «σόι, επώνυμο και αίμα είναι το ίδιο». Και υποστηρίζουν ότι το αίμα πηγαίνει, δηλ. μεταβιβάζεται, με το σπόρο. Εκτός από τα σόγια υπάρχουν και μεγαλύτερες ομάδες συγγένειας, οι φάρες (φάρετε), που αντιστοιχούν στα επώνυμα. Τον όρο φάρα χρησιμοποιούν περιορισμένα και παράλληλα με τον όρο ράτσα, ενώ και ο όρος σόι έχει συχνά την ίδια σημασία. Αυτό φαίνεται και από την αντίληψη ότι ο σπόρος (φάρε) και το αίμα (γκjακ) πηγαίνουν μαζί. 

Οι Αρβανίτες έχουν την άποψη ότι το σόι κρατά επτά γενεές ή επτά ζωνάρια (να στάτε μπρέζα). Για παράδειγμα, όταν θέλουν να διαπιστώσουν τι συγγένεια έχουν μεταξύ τους, ρωτάνε: «Σα μπρέζα γιαν;» (πόσα ζωνάρια είναι;). Θεωρούν ότι έχουν συγγένεια και με τα τρίτα ξαδέλφια και ότι «όσοι έχουν το ίδιο επώνυμο πονάνε ο ένας τον άλλο σαν να είναι αδέλφια». Εκτός από τα σόγια υπάρχουν και μεγαλύτερες ομάδες συγγένειας, οι φάρες (φάρετε), που αντιστοιχούν στα επώνυμα. Τον όρο φάρα χρησιμοποιούν περιορισμένα και παράλληλα με τον όρο ράτσα, ενώ και ο όρος σόι έχει συχνά την ίδια σημασία. Αυτό φαίνεται και από την αντίληψη ότι ο σπόρος (φάρε) και το αίμα (γκjακ) πηγαίνουν μαζί. Στους Αρβανίτες της Βοιωτίας είναι σε χρήση και δύο άλλοι όροι: το «γκιρί» (συγγενείς) και το «τάνετε» (οι δικοί). Το γκιρί δηλώνει τους αμφιπλευρικούς συγγενείς αλλά αρχικά περιοριζόταν μόνο στους μητροπλευρικούς. Γκιρί (από το «γκίου») σημαίνει γυναικείο στήθος και κατ’ επέκταση συγγένεια από γάλα ή από γυναίκες.

Συσχετίζοντας πάντα την εθνοτική ομάδα τους με τους αρχαίους Δωριείς, στο βαθμό που έχουν επηρεαστεί από τα δημοσιεύματα του Μπίρη, αναφέρουν ως χαρακτηριστικά της ομάδας τους: τη σκληρότητα, τον αγέλαστο χαρακτήρα (δωρικό ύφος), τον πατριωτισμό, τη συντηρητική ψυχοσύνθεση (πίστη στα πατροπαράδοτα), ότι είναι μισόξενοι, το σεβασμό προς τους γέροντες, τη λιτότητα κ.λπ. Από άποψη ιδιαίτερων συμπεριφορών: την μπέσα (λόγος), την εκδίκηση του αίματος, την πίστη στη βλαμιά (αδελφοποιία), τη ζωοκλοπή και τις απαγωγές γυναικών. Μάλιστα, στα χωριά του Ελικώνα αναφέρεται ότι οι κοπέλες δεν ήθελαν να παντρευτούν νέους που δεν είχαν κάνει πολλές κλεψιές. Επίσης τονίζεται ο δεισιδαίμων σε υπερβολικό βαθμό χαρακτήρας τους.

ΕΛΛΗΝΙΚΆ ΕΠΏΝΥΜΑ ΜΕ ΑΡΒΑΝΊΤΙΚΗ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΛΈΞΕΩΝ

Ο Κώστας Μπίρης, στο βιβλίο του «Αρβανίτες», παραθέτει επίθετα αρβανίτικης προέλευσης όπως προκύπτουν από καταλόγους ονομάτων καπεταναίων και απλών στρατιωτών που αναφέρονται σε έγγραφα του βενετικού αρχείου και άλλα κείμενα του 15ου και 16ου αιώνα. Επίθετα που έχουν επιβιώσει ως σήμερα, εξελληνισμένα τόσο ώστε να θεωρούνται πλέον ελληνικά, παρ' ότι δεν παύουν να υποδηλώνουν αρβανίτικη καταγωγή. Επώνυμα με αρβανίτικη ρίζα που συναντώνται στον ελλαδικό χώρο ετυμολογούνται εμπειρικά, μέσω της ένταξής τους σε φράσεις αυτής της γλώσσας ώστε να αποδοθεί όσο το δυνατόν πιο πιστά το αρχικό τους νόημα. Επώνυμα που στα ελληνικά δεν σημαίνουν τίποτα στα αρβανίτικα είναι ξεκάθαρα. Περιπτώσεις όπως π.χ. το επώνυμο Φλέσσας που σημαίνει πολυλογάς ρίχνουν ακόμα περισσότερο φως σε κομμάτια της ιστορίας μας για τα οποία νομίζουμε ότι όλα έχουν λεχθεί. Ειδικά χαρακτηριστικά και γνωρίσματα, επαγγέλματα ακόμα και προσβλητικά παρατσούκλια που κάποτε δόθηκαν με ή χωρίς κακεντρέχεια είναι πλέον επώνυμα οικογενειών και ανθρώπων που δεν ξέρουν ή δεν φαντάζονται τι σημαίνουν.

ΔΙΆΣΗΜΟΙ ΈΛΛΗΝΕΣ ΜΕ ΑΡΒΑΝΊΤΙΚΗ ΚΑΤΑΓΩΓΉ ΣΤΗΝ ΝΕΌΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΎΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΆΔΑ 

1. Μελίνα Μερκούρη / Ηθοποιός, Πολιτικός / ΝΑΥΠΛΙΟ ΑΡΓΟΛΊΔΑΣ 

2. Ειρήνη Παππά / Ηθοποιός / ΚΟΡΙΝΘΙΑ

3. Γρηγόρης Μπιθικώτσης / Πατήρ, Τραγουδιστής / ΕΥΒΟΙΑ

4. Σωτηρία Μπέλλου / Τραγουδίστρια / ΕΥΒΟΙΑ

5. Χάρις Αλεξίου / Τραγουδίστρια / ΘΗΒΑ ΒΟΙΩΤΙΑΣ

6. Γιώργος Παπασιδέρης / Τραγουδιστής / ΣΑΛΑΜΙΝΑ ΑΤΤΙΚΉΣ 

7. Αλέκος Σακελλάριος / Σκηνοθέτης / ΙΩΑΝΝΙΝΑ, ΉΠΕΙΡΟΣ 

8. Χαράλαμπος Μπούρας / Αρχιτέκτων / ΠΡΕΒΕΖΑ, ΉΠΕΙΡΟΣ 

9. Έλλη Λαμπέτη / Ηθοποιός /ΒΙΛΛΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ

10. Παντελής Ζερβός / Ηθοποιός / ΛΟΥΤΡΑΚΙ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ

11. (Αικατερίνη) Καίτη Παπανίκα / Ηθοποιός / ΜΕΝΙΔΙ ΑΤΤΙΚΗΣ

12. Φαίδων Γεωργίτσης / Ηθοποιός / ΚΟΡΩΠΙ ΑΤΤΙΚΗΣ

13. (Δημήτριος) Τζίμης Λόντος / Παλαιστής αθλητής / ΚΟΥΤΣΟΠΟΔΙ ΑΡΓΟΛΙΔΑΣ

14. Άγγελος Τερζάκης / Συγγραφέας / ΑΡΓΟΛΙΔΑ 

15. Σπύρος Λούης / Μαραθωνοδρόμος, ολυμπιονίκης / ΜΑΡΟΥΣΙ ΑΤΤΙΚΉΣ 

16. Δήμητρα Λιάνη / Αεροσυνοδός / ΕΛΕΥΣΙΝΑ ΑΤΤΙΚΉΣ 

17. Θεόδωρος Πάγκαλος / Στρατιωτικός Δικτάτωρ, παππούς / ΣΑΛΑΜΙΝΑ ΑΤΤΙΚΉΣ 

18. Γρηγόρης Μπιθικώτσης / Τραγουδιστής, γιός / ΕΥΒΟΙΑ

19. Σταμάτης Φασουλής / Ηθοποιός / ΣΑΛΑΜΙΝΑ ΑΤΤΙΚΉΣ 

20. Θεόδωρος Πάγκαλος / Πολιτικός, εγγονός / ΕΛΕΥΣΙΝΑ ΑΤΤΙΚΉΣ 

21. (Γαρυφαλλιά) Λιάνα Κανέλλη / Δημοσιογράφος, πολιτικός / ΓΕΡΑΚΙ ΛΑΚΩΝΙΑΣ

22. Μιχάλης Καλογράνης Μενιδιάτης / Τραγουδιστής / ΜΕΝΙΔΙ ΑΤΤΙΚΗΣ

23. Χρήστος Καλογράνης Μενιδιάτης / Τραγουδιστής / ΜΕΝΙΔΙ ΑΤΤΙΚΗΣ

24. Μάρκος Σεφερλής / Ηθοποιός / ΚΟΡΙΝΘΙΑ 

25. Γιάννης (Πλούταρχος) Κακοσσαίος / Τραγουδιστής / ΟΡΧΟΜΕΝΟΣ ΒΟΙΩΤΙΑΣ

26. Κατερίνα Ζαρίφη / Δημοσιογράφος / ΘΗΒΑ ΒΟΙΩΤΙΑΣ

27. Σάσα (Αναστασία) Σταμάτη / Δημοσιογράφος / ΜΑΝΔΡΑ ΑΤΤΙΚΗΣ

28. Παναγιώτης Λάλεζας / Τραγουδιστής / ΚΟΡΙΝΘΙΑ

29. (Γεωργία) Γωγώ Μπρέμπου / Ηθοποιός / ΧΑΣΙΑ ΑΤΤΙΚΉΣ 

30. Γιώργος Σαμπάνης / Τραγουδιστής / ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ

31. Δημοσθένης Λιακόπουλος / Φυσικός, Δημοσιογράφος / ΔΩΡΙΟ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ

32. Αλέξης Κούγιας / Δικηγόρος / ΚΟΡΙΝΘΙΑ

33. (Αναστάσιος) Τάσος Νούσιας / ΡΟΔΟΤΟΠΙ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

34. Σπύρος Μπρέμπος / Τραγουδιστής / ΧΑΣΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ

35. Παύλος Χαικάλης / Ηθοποιός / ΚΑΤΑΚΩΛΟ ΗΛΕΙΑΣ

36. Κώστας Κόκλας / Ηθοποιός / ΖΑΚΥΝΘΟΣ

37. Γιάννης Μάζης / Καθηγητής Πανεπιστημίου / ΚΕΡΚΥΡΑ

38. Νίκος Μάνεσης / Δημοσιογράφος / ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ

39. Νίκος Χατζηκυριάκος Γκίκας / Ζωγράφος / ΥΔΡΑ

40. Κωνσταντίνος Κόλλιας / Πρωθυπουργός, Εισαγγελέας Άρειου Πάγου / ΞΥΛΟΚΑΣΤΡΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ

41. Αλέξανδρος Κορυζής / Πρωθυπουργός, Νομικός Οικονομολόγος / ΠΟΡΟΣ

42. Γεώργιος Παπαδόπουλος / Δικτάτωρ, Ταξίαρχος, Συνταγματάρχης / ΕΛΑΙΟΧΩΡΙ-ΚΑΛΟΥΣΙ ΑΧΑΙΑΣ

43. Νίκος Τόσκας / Υπουργός Αμύνης, Στρατηγός / ΑΘΗΝΑ

44. (Χαρίκλεια) Κλέλια Ρενέση / Ηθοποιός / ΖΑΚΥΝΘΟΣ   

45. Γιώργος Καραμπελιάς / Εκδότης, Συγγραφέας / ΚΑΤΩ ΑΧΑΙΑ

46. Βαγγέλης Μουρίκης / Ηθοποιός / ΑΘΗΝΑ 

47. Βλάσης Μάρας / Αθλητής γυμναστικής / ΑΘΗΝΑ

48. Πάρης Μέξης / Σκηνοθέτης / ΑΘΗΝΑ

49. Βασίλης Λέκκας / Τραγουδιστής / ΣΕΡΡΕΣ, ΜΑΚΕΔΟΝΊΑ 

50. Άγγελος Γκίνης / Πολιτικός Μηχανικός, Ακαδημαικός / ΣΠΕΤΣΕΣ

51. (Δέσποινα) Ντέπυ Γκολεμά / Δημοσιογράφος / ΑΘΗΝΑ

52. Θανάσης Μωραίτης / Τραγουδιστής / ΒΑΓΙΑ ΘΗΒΩΝ 

53. (Ευγενία) Τζένη Μπότση / Ηθοποιός / ΑΘΗΝΑ (ΖΑΚΥΝΘΟΣ Ή ΥΔΡΑ)

54. Παναγιώτης Δαγκλής / Αντιστράτηγος / ΑΤΑΛΑΝΤΗ ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ

55. Παύλος Κουντουριώτης / Ναύαρχος, Πρόεδρος, Αντιβασιλέας / ΥΔΡΑ

56. Ναπολέων Ζέρβας / Ταγματάρχης, Αρχηγός ΕΔΕΣ / ΑΡΤΑ, ΣΟΥΛΙ ΗΠΕΙΡΟΣ

57. Γιώργος Τζαβέλλας / Σκηνοθέτης, Σεναριογράφος, Συγγραφέας, Στιχουργός / ΑΘΗΝΑ, ΣΟΥΛΙ ΗΠΕΙΡΟΣ

58. Ελισάβετ Μπότσαρη / Αρχιτέκτων / ΒΡΑΖΙΛΙΑ, ΣΟΥΛΙ ΗΠΕΙΡΟΣ

59. Νίκος Πανουργιάς / Τραγουδιστής /ΔΕΡΒΕΝΟΧΩΡΙΑ ΒΟΙΩΤΙΑΣ

60. Χρήστος Τούσης (ΤUS) / Τραγουδιστής / ΠΑΡΓΑ ΗΠΕΙΡΟΣ

61. Σπύρος Καρνέσης / Εφοπλιστής / ΜΑΝΔΡΑ, ΕΛΕΥΣΙΝΑ ΑΤΤΙΚΗΣ

62. Κωνσταντίνος Γρίβας / Καθηγητής Γεωπολιτικής / ΑΚΑΡΝΑΝΙΑ ΗΠΕΙΡΟΣ

63. Ιωάννης Γρίβας / Πρόεδρος Αρείου Πάγου / ΑΚΑΡΝΑΝΙΑ ΗΠΕΙΡΟΣ 

64. Ευάγγελος Κοροπούλης / Μακεδονομάχος / ΜΑΝΔΡΑ ΑΤΤΙΚΗΣ

65. Διαμαντής Γκολέμης / Μακεδονομάχος / ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ 

66. Ελένη Μενεγάκη / Παρουσιάστρια τηλεόρασης / ΚΑΡΥΣΤΟΣ ΕΥΒΟΙΑΣ

67. Σταύρος Καρκαλέτσης / Συγγραφέας, Ιστορικός / ΑΛΙΒΕΡΙ ΕΥΒΟΙΑΣ

68. Γεώργιος Παπαμελετίου / Ταξίαρχος καταδρομέων / ΔΕΡΒΕΝΟΧΩΡΙΑ ΒΟΙΩΤΊΑΣ

69. Κωνσταντίνος Τριβέλλας / Πρόεδρος Ε.Π.Ο. (ποδόσφαιρο) / ΜΑΡΟΥΣΙ ΑΤΤΙΚΗΣ 

70. Αλέξανδρος Κοντούλης / Αντιστράτηγος, Διπλωμάτης / ΕΛΕΥΣΙΝΑ ΑΤΤΙΚΗΣ

71. Μαίρη (Μαρία) Χρονοπούλου / Ηθοποιός / ΜΑΡΟΥΣΙ ΑΤΤΙΚΗΣ

72. Ζώρας Τσαπέλης / Ηθοποιός / ΣΑΛΑΜΙΝΑ ΑΤΤΙΚΗΣ

73. Γιάννης Αργύρης / Ηθοποιός / ΣΧΗΜΑΤΑΡΙ ΑΤΤΙΚΗΣ

74. Ευστάθιος Λιόσης / Αντιστράτηγος / ΑΝΩ ΛΙΟΣΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ

75. Ιωάννης Ιερώνυμος Λιάπης / Αρχιεπίσκοπος Ελλάδος / ΟΙΝΟΦΥΤΑ ΒΟΙΩΤΙΑΣ

76. Γιάννης (Ιωάννης) Σκληρός / Τραγουδιστής / ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ

77. (Αριστο)Τέλης Σαββάλας / Ηθοποιός / ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ ΗΠΑ, ΖΑΡΑΚΑΣ ΛΑΚΩΝΙΑΣ

78. Βασίλης (Βασίλειος) Λάσκος / Αντιπλοίαρχος, Κυβερνήτης Υποβρυχίου / ΕΛΕΥΣΙΝΑ ΑΤΤΙΚΗΣ

79. Νικόλαος Βότσης / Υποναύαρχος, Ύπατος Αρμοστής / ΥΔΡΑ

80. Παναγιώτης Μυλωνάς / Μουσικολόγος, Λαογράφος / ΛΑΠΠΑ ΑΧΑΪΑΣ

81. Μάρκος Μπότσαρης / Στρατηγός, Οπλαρχηγός / ΣΟΥΛΙ ΗΠΕΙΡΟΥ

82. Κίτσος Τζαβέλλας / Πρωθυπουργός, Οπλαρχηγός / ΣΟΥΛΙ ΗΠΕΙΡΟΥ

83. Διαμαντής Ζέρβας / Οπλαρχηγός / ΣΟΥΛΙ ΗΠΕΙΡΟΥ

84. Λάμπρος Κουτσονίκας / Συγγραφέας, Οπλαρχηγός / ΣΟΥΛΙ ΗΠΕΙΡΟΥ

85. Λάμπρος Βεϊκος / Οπλαρχηγός / ΣΟΥΛΙ ΗΠΕΙΡΟΥ

86. Γεώργιος Δράκος / Οπλαρχηγός / ΣΟΥΛΙ ΗΠΕΙΡΟΥ

87. Αθανάσιος Κουτσονίκας / Οπλαρχηγός / ΣΟΥΛΙ ΗΠΕΙΡΟΥ

88. Θεόδωρος Γρίβας / Αρματολός / ΑΚΑΡΝΑΝΙΑ, ΡΟΥΜΕΛΗ

89. Αλέξιος Γρίβας / Αρματολός / ΑΚΑΡΝΑΝΙΑ, ΡΟΥΜΕΛΗ

90. Οδυσσέας Ανδρούτσος / Στρατηγός, Αρματολός / ΛΙΒΑΝΑΤΕΣ ΛΟΚΡΙΔΑΣ, ΡΟΥΜΕΛΗ

91. Μελέτης Βασιλείου / Οπλαρχηγός / ΧΑΣΙΑ (ΦΥΛΗ) ΑΤΤΙΚΗΣ

92. Ιάκωβος Τομπάζης / Ναύαρχος / ΥΔΡΑ

93. Γεώργιος Σαχίνης / Ναύαρχος / ΥΔΡΑ

94. Αναστάσιος Τσαμαδός / Ναύαρχος / ΥΔΡΑ

95. Αντώνιος Κριεζής / Πρωθυπουργός, Ναυμάχος / ΥΔΡΑ

96. Αντώνιος Οικονόμου / Πλοίαρχος / ΥΔΡΑ

97. Ανδρέας Βώκος (Μιαούλης) / Ναυμάχος, Αρχιναύαρχος / ΥΔΡΑ

98. Κοσμάς Μπαρμπάτσης / Ναυμάχος / ΣΠΕΤΣΕΣ

99. Χατζηγιάννης Μέξης / Πλοιοκτήτης / ΣΠΕΤΣΕΣ

100. Σοφία Πινότση (Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα) / Ναύαρχος, Ναυμάχος, Πλοιοκτήτρια / ΣΠΕΤΣΕΣ

101. Αθανάσιος Σκουρτανιώτης / Οπλαρχηγός / ΔΕΡΒΕΝΟΧΩΡΙΑ, ΣΚΟΥΡΤΑ ΒΟΙΩΤΙΑΣ

102. Δημήτρης Πλαπούτας / Στρατηγός / ΣΟΥΛΙΜΑ ΤΡΙΦΥΛΙΑΣ, ΔΩΡΙΟ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ

103. Δημήτρης (Μήτρος) Πέτροβας / Οπλαρχηγός / ΓΑΡΑΤΖΑ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ, ΑΝΩ ΜΕΛΠΕΙΑ

104. Ιωάννης (Ντασκούλιας) Κολοκοτρώνης / Οπλαρχηγός / ΡΟΥΠΑΚΙ, ΤΟΥΡΚΑΛΕΚΑ, ΑΡΚΑΔΙΑΣ

105. Πάνα(Γιώτης) Δαγκλής / Οπλαρχηγός / ΣΟΥΛΙ ΗΠΕΙΡΟΥ

106. Λάμπρος (Ρεγγίνας) Γούσης / Οπλαρχηγός / ΣΟΥΛΙ ΗΠΕΙΡΟΥ

107. Θεόδωρος Κολοκοτρώνης / Αρχιστράτηγος / ΡΟΥΠΑΚΙ, ΤΟΥΡΚΑΛΕΚΑ ΑΡΚΑΔΙΑΣ

108. Αρσένιος (Παπαρσένης) Κρέστας / Κληρικός Αγωνιστής / ΚΡΑΝΙΔΙ ΑΡΓΟΛΙΔΑΣ

109. Νικόλαος (Κολιός) Μπακόπουλος / Οπλαρχηγός, Στρατηγός / ΔΑΡΑΣ, ΑΡΚΑΔΙΑΣ

110. Γρηγόριος (Παπαφλέσσας) Δίκαιος / Κληρικός, Αγωνιστής / ΠΟΛΙΑΝΗ, ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ

111. Νικήτας Σταματελόπουλος, Νικηταράς Τουρκοφάγος / Οπλαρχηγός, Υποστράτηγος / ΤΟΥΡΚΟΛΕΚΑ ΑΡΚΑΔΙΑΣ

112. Χρήστος Αναγνώστης, Αναγνωσταράς Παπαγεωργίου / Οπλαρχηγός / ΠΟΛΙΑΝΗ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ

Πηγή : 

Ιστορία των Αρβανιτών και της αρβανίτικης γλώσσας με πίνακα λεξιλογίου της αρβανίτικης της Νότιας Ελλάδας

https://arxeion-politismou.gr/2017/04/arvanites-kai-arvanitiki-glossa.html

https://el.m.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CE%B2%CE%B1%CE%BD%CE%AF%CF%84%CE%B5%CF%82

https://el.m.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CE%B2%CE%B1%CE%BD%CE%AF%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%B1

https://www.google.com/amp/s/www.tovima.gr/2016/11/05/opinions/arbanites-kai-albanoi/amp/

https://www.lithoksou.net/2020/11/arvanites.html?m=1

https://el.m.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CE%B2%CE%B1%CE%BD%CE%AF%CF%84%CE%B5%CF%82

https://fyletika.blogspot.com/2016/02/blog-post_1.html?m=1

https://www.google.com/amp/s/www.himara.gr/istoria/5566-arvanon-arvana-arbouna-arben-arberia-alvanopolis-elbasan-kruja-arvon%3fformat=amp

https://lastpoint.gr/arvanites-oi-gnostoi-agnostoi-tis-ellinikis-istorias/#google_vignette

https://www.huffingtonpost.gr/entry/ellenes-arvanites-alvanoi-en-sentomia_gr_65b4b0d3e4b077c17ab5448e

https://vimasaronikou.wordpress.com/2016/09/22/%CE%AD%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B5%CF%82-%CE%B1%CF%81%CE%B2%CE%B1%CE%BD%CE%AF%CF%84%CE%B5%CF%82-%CF%8C%CE%BB%CE%B7-%CE%B7-%CE%B1%CE%BB%CE%AE%CE%B8%CE%B5%CE%B9%CE%B1/

http://boeotia.ehw.gr/forms/fLemmaBodyExtended.aspx?lemmaid=12803&boithimata_State=&kefalaia_State=

https://kleftouria.blogspot.com/2008/04/1821_19.html?m=1

https://www.notioanatolika.gr/culture/8458-arvanitika-eponyma-apo-poy-proerxontai-kai-

https://arvanitikaeponyma.blogspot.com/2018/?m=1

https://www.politeianet.gr/books/9789606813542-rachoutis-p-kostas-mpatsioulas-ta-arbanitika-eponuma-ton-ellinon-226447

https://mousikovlog.blogspot.com/2020/04/blog-post_4.html?m=1

Ο Σωκράτης στον πόλεμο : Ένας αρχαίος φιλόσοφος ως πρότυπο στρατιώτη

Ο Πελοποννησιακός πόλεμος, που είχε διάρκεια από το 431 π.Χ. μέχρι το 404 π.Χ., διεξάχθηκε μεταξύ των πόλεων της Αθηναϊκής συμμαχίας από τη μία πλευρά και της Σπάρτης με τους συμμάχους της από την άλλη. Εξαιτίας του σχετικά μεγάλου αριθμού των πόλεων που ενεπλάκησαν στις συγκρούσεις, ο πόλεμος επεκτάθηκε στη Στερεά Ελλάδα, ενώ μεγάλες επιχειρήσεις έγιναν και στα νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου πελάγους, στις ακτές της Μακεδονίας, της Θράκης, της Μικράς Ασίας και στη Σικελία. Η κυριότερη πηγή για τον Πελοποννησιακό πόλεμο είναι η Ιστορία του Θουκυδίδη -γραμμένη σε οκτώ βιβλία- όπου εξιστορούνται τα γεγονότα από την αρχή του πολέμου μέχρι το 411/0 π.Χ., δηλαδή έως τη νίκη των Αθηναίων στο Κυνός σήμα και την επαναφορά της Κυζίκου στην Αθηναϊκή συμμαχία. Τα γεγονότα από το 411/0 π.Χ. μέχρι τη λήξη του πολέμου το 404 π.Χ. συνεχίζει ο Ξενοφώντας στα δύο πρώτα βιβλία των Ελληνικών του. 

Ο Θουκυδίδης εκτίμησε ότι επρόκειτο για εξελίξεις με παγκόσμιο ενδιαφέρον, που άξιζε τον κόπο να καταγραφούν με κάθε δυνατή σχολαστικότητα. Χάρη στις οξυδερκείς του παρατηρήσεις, είναι γνωστές πολλές από τις λεπτομέρειες του πολέμου. Στην αρχή κιόλας της αφήγησής του ο ιστορικός βάζει στο στόμα του Σπαρτιάτη βασιλιά Αρχίδαμου Β' (περ. 469-427) μια γενική επισκόπηση της κατάστασης: Οι Σπαρτιάτες όφειλαν να συνειδητοποιήσουν ότι ο πόλεμος που αναλάμβαναν ήταν δύσκολος. Για έναν στρατό που μπορούσε να μετακινηθεί κυρίως διά ξηράς, η Αθήνα βρισκόταν μακριά. Επιπλέον, οι Αθηναίοι ήταν άριστα προετοιμασμένοι. Διέθεταν μεγάλο πλούτο (ιδιωτικό και δημόσιο), ναυτικό, ιππικό, όπλα, εφεδρείες και συμμάχους που κατέβαλλαν φόρους. Ακόμη και αν οι Σπαρτιάτες λεηλατούσαν τη γη τους με συχνές επιδρομές, αυτοί είχαν τον τρόπο να προμηθεύονται ό,τι χρειάζονταν από τη θάλασσα. Η λύση ίσως βρισκόταν στην αποστασία των συμμάχων τους, αλλά, για να επιτευχθεί αυτό, οι Σπαρτιάτες χρειάζονταν ισχυρό ναυτικό, το οποίο δεν διέθεταν. Εκτός από στόλο, οι Σπαρτιάτες έπρεπε να εξασφαλίσουν νέους συμμάχους, πέρα από τους Πελοποννήσιους, Έλληνες αλλά και βαρβάρους, δηλαδή Πέρσες. Ο Αρχίδαμος κατέληξε στο συμπέρασμα ότι την έκβαση του συγκεκριμένου πολέμου θα καθόριζαν περισσότερο τα χρήματα και λιγότερο τα όπλα. Αυτό ήταν κάτι που έδινε ασφαλώς προβάδισμα στην Αθήνα.

Στον Σωκράτη δεν άρεσε να ταξιδεύει όπως συνήθιζαν οι φιλόσοφοι, και έλεγε ότι δεν θα τον ωφελήσει σε τίποτα το να βλέπει δένδρα. Λάτρευε την Αθήνα, και εκαυχάτο ότι είχε βγει έξω από αυτήν λιγότερες φορές από τους κουτσούς, τυφλούς και ανάπηρους. Όσες φορές βγήκε ήταν για σοβαρούς λόγους, μια φορά στους Δελφούς, στον Ισθμό, εξ αιτίας του Πελοποννησιακού, και σε άλλες μάχες.

Ο Σωκράτης ήταν σκληραγωγημένος. Ο Αλκιβιάδης στο Πλατωνικό συμπόσιο ανάφερε ότι ο Σωκράτης άντεχε περισσότερο από όλους τις κακουχίες και την βαρυχειμωνιά. Μάλιστα οι άλλοι οπλίτες όταν τον έβλεπαν να περπατά άνετα ξυπόλητος πάνω στους πάγους τον στραβοκοίταζαν γιατί υπέθεταν ότι τους κορόιδευε. Στην μάχη της Ποτίδαιας, ο Σωκράτης έδειξε αξιοθαύμαστη ανδρεία, και κατόρθωσε να σώσει τον Αλκιβιάδη. Μετά την νίκη των Αθηναίων οι Αθηναίοι στρατηγοί παρασημοφόρησαν τον Αλκιβιάδη ο οποίος είπε να δοθεί το παράσημο στον Σωκράτη, πράγμα που ο φιλόσοφος δεν δέχθηκε, και γενικώς δεν ήθελε κάτι που του έφερε μεγάλη διάκριση όπως μας ενημερώνει ο Αριστοτέλης.

Ο Σωκράτης απασχολούσε τους συμπολεμιστές του με την συμπεριφορά του. Μια μέρα από τα χαράματα μέχρι το άλλο πρωί στεκότανε όρθιος και ακίνητος για να βρει λύση σε κάτι που τον απασχολούσε. Μαζί του ξενύχτησαν και οι υπόλοιποι από περιέργεια να δουν αν θα κοιμηθεί. Κατόπιν πολέμησε στην σφοδρή μάχη του Δηλίου. Ο W. K. Guthrie στην κλασική μονογραφία του για τον Σωκράτη γράφει: «Κοιτούσε τους άλλους μ’ έναν εντελώς ιδιαίτερο τρόπο, που τους έμενε αξέχαστος, αλλά που δύσκολα περιγράφεται. Διαβάζουμε ότι «συνήθιζε να τους ατενίζει με ορθάνοιχτα μάτια», «έριχνε, όπως ήταν η συνήθειά του, γρήγορες ματιές με χαμηλωμένο το κεφάλι σαν ταύρος» και «ότι κοιτούσε λοξά».

Στην καταστροφική για τους Αθηναίους μάχη του Δηλίου (424 π.Χ) ο έφιππος Αλκιβιάδης παρακολουθεί την άτακτη υποχώρηση των Αθηναίων. Το βλέμμα του αναζητά και πέφτει πάνω στον Σωκράτη που υποχωρεί με τάξη μέσα στον γενικευμένο πανικό. Πλέκοντας λοιπόν το εγκώμιο του Σωκράτη ο μεθυσμένος Αλκιβιάδης στο Συμπόσιο του Πλάτωνα (221b) διηγείται ως εξής την εντύπωση που προκαλούσε σε φίλους και εχθρούς το σωκρατικό βλέμμα: « Έπειτα μου έδινε την εντύπωση [ο Σωκράτης], όπως αναφέρεις και συ, Αριστοφάνη, ότι και εκεί βάδιζε το δρόμο του ακριβώς όπως και εδώ, περήφανος και με τα μάτια ριγμένα πότε εκεί και πότε εδώ. Ατάραχος κοίταζε δεξιά κι αριστερά φίλους και εχθρούς και φανέρωνε από μεγάλη απόσταση στον καθένα ότι αν κανείς άπλωνε το χέρι πάνω του, θα αντισταθεί ο άνθρωπος αυτός με σθένος. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο και υποχωρούσε με ασφάλεια και αυτός [ο Σωκράτης] και ο άλλος [ο Λάχης]».

Ο Σωκράτης πολέμησε θαρραλέα σε 3 εκστρατείες του Πελοπονησιακού Πολέμου. Στην πολιορκία της Ποτίδαιας (432–429 π.Χ) στη μάχη του Δηλίου (424 π.Χ) και στην μάχη της Αμφίπολης (422 π.Χ) όπου επέδειξε ανδρεία, αυταπάρνηση και αντοχή στις κακουχίες. Απόδειξη του πόσο ηθικός και δίκαιος χαρακτήρας ήταν, ήταν αισθητό σε πολλές φάσεις στη ζωή του. Χαρακτηριστικά, το 406 π.Χ όπου ήταν επιστάτης των πρυτάνεων (πρόεδρος της Βουλής), όρθωσε το ανάστημά του παρά τις πιέσεις και τις απειλές, ενώ ήταν ο μόνος που αντιτάχθηκε στην άδικη και παράνομη ψηφοφορία απόφασης της θανάτωσης των νικηφόρων στρατηγών στην Ναυμαχία των Αργινουσών, που εξαιτίας της θαλασσοταραχής, δεν κατάφεραν να περισυλλέξουν και να τιμήσουν τα πτώματα των νεκρών.

Πηγή : 

https://ellinonfilosofia.blogspot.com/2011/03/blog-post_06.html?m=1

https://divinequest.medium.com/%CF%83%CF%89%CE%BA%CF%81%CE%AC%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%BF-%CE%B2%CE%AF%CE%BF%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B7-%CE%B4%CE%B9%CE%B4%CE%B1%CF%83%CE%BA%CE%B1%CE%BB%CE%AF%CE%B1-%CE%B5%CE%BD%CF%8C%CF%82-%CE%BC%CE%B5%CE%B3%CE%AC%CE%BB%CE%BF%CF%85-%CF%86%CE%B9%CE%BB%CE%BF%CF%83%CF%8C%CF%86%CE%BF%CF%85-c63e32194560

https://www.dimitrisvlachos.gr/%CF%84%CE%BF-%CE%B2%CE%BB%CE%AD%CE%BC%CE%BC%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%83%CF%89%CE%BA%CF%81%CE%AC%CF%84%CE%B7-%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%AE%CF%84%CF%81%CE%B7%CF%82-%CE%B2%CE%BB%CE%AC%CF%87%CE%BF%CF%82/