Τρίτη, 30 Ιανουαρίου 2018

Η καταγωγή των ηρώων του 1821 : Η ερμηνεία της φυλετικής ανθρωπολογίας για την προέλευση των αγωνιστών της Ελληνικής Επανάστασης

Η φυσική ανθρωπολογία δείχνει ότι υπάρχει φυλετική συνέχεια στην Ελλάδα, με κύρια τα Διναρικά-Αλπικά-Μεσογειακά φυλετικά στοιχεία. Ο φυλετικός τύπος αριστοκρατών, κοινών ανθρώπων και κακοποιών είναι ο ίδιος. Η αρχαιοελληνική γραμματεία παρέχει στοιχεία για καστανά και ξανθά άτομα, όπως και σήμερα, χωρίς να τους προσδίδει ανωτερότητα σε οποιονδήποτε τύπο. Η Ελληνική τέχνη δείχνει πρωτοκαθεδρία των καστανών τύπων, με μια μικρή μειοψηφία ανοιχτόχρωμων, σπανίως όσο ανοιχτόχρωμοι όσο οι βορειοευρωπαίοι και με τον ίδιο σωματότυπο με τους καστανούς. Οι Ελληνικές περιγραφές των ιδίων και των ξένων δείχνει ότι είχαν ενδιάμεσο χρωματισμό σε σχέση με τους βόρειους και νότιους βάρβαρους, όπως είναι και σήμερα. Σε κάθε εποχή βλέπουμε πλειοψηφία Μεσογειακών οι οποίοι βαίνουν ελαφρά μειούμενοι ανά τους αιώνες. Αντιπροσωπεύουν σε μεγάλο βαθμό τον αρχαίο Ελληνισμό. Στο διάβα των αιώνων, παρατηρείται μια σταδιακή αύξηση βραχυκέφαλων Αλπικών-Διναρικών και συνάμα των μιικτών τύπων. Ο Charles διαπιστώνει ότι δεν υπάρχει μεν "Ελληνική φυλή", αλλά ότι η φυσιογνωμία του Ελληνικού πληθυσμού έχει παραμείνει σε μεγάλο βαθμό η ίδια στο διάβα των αιώνων και οι Έλληνες είναι απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων και όχι μίγμα μεσαιωνικών εισβολέων. Ο Charles δηλαδή διαπιστώνει φυλετική συνέχεια στους Έλληνες, θεωρούμενοι όμως ότι ανήκουν εξαρχής στους τέσσερις συγκεκριμένους φυλετικούς τύπους. Τα δείγματα εν γένει δεν είναι πολλά, αλλά δίνουν μια ένδειξη για την φυλετική σύνθεση της αρχαίας Ελλάδας στο διάβα των αιώνων. Η μελέτη του Charles είναι μεγάλης σημασίας, εξαλείφοντας λάθη και παρερμηνείες άλλων ανθρωπολόγων, δίνοντας την πραγματική φυλετική σύνθεση της αρχαίας Ελλάδας. Συμπερασματικά, φαίνεται ότι οι αρχαίοι Έλληνες ήταν Μεσογειακοί, Κρομανοειδείς, Αλπικοί και Διναρικοί, με διακυμάνσεις στην ποσοστιαία σύνθεση. Γεγονός που επιβεβαιώνεται από τις προτομές τους και πλείστες άλλες απεικονίσεις. Μελέτες σαν αυτή μας δίνουν πληροφορίες περί του βαθμού φυλετικής συνέχειας στον Ελλαδικό χώρο. Στην συνέχεια θα αναλύσουμε τους τέσσερις φυλετικούς τύπους των Ελλήνων.
ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΣ : Ο Μεσογειακός φυλετικός τύπος χαρακτηρίζεται από: α) Δολιχοκεφαλία, πρόσωπο χωρίς γωνίες, ανοιχτά μάτια, β) Λεπτοπροσωπία έως Μεσοπροσωπία, γ) Λεπτορρινία, ίσια μύτη, δ) Συνήθως βαθύ χρώμα ματιών και μαλλιών, ε) Μαλλιά ίσια έως κυματιστά, έντονη τριχοφυΐα προσώπου, στ) Εξωμορφικός προς μεσομορφικός. Αυτός ο φυλετικός τύπος συναντάται στα βόρεια και στα ανατολικά παράλια της Μεσογείου, εξ'ού και το όνομά του. Συναντάται στις χώρες Ελλάδα, Ιταλία, Βουλγαρία, Ρουμανία, Τουρκία, και σε νότια Γαλλία και Ιβηρική χερσόνησο. Ο Μεσογειακός τύπος είναι ένας από τους πιο γνωστούς στην φυλετική ανθρωπολογία. Αναγνωρίστηκε εξαρχής ως ο καστανός δολιχοκέφαλος της νοτίου Ευρώπης.  Τα σωματικά τους γνωρίσματα θεωρήθηκαν από την αρχαιότητα ως το πρότυπο κάλλους μέχρι σήμερα. Τα ψυχικά τους γνωρίσματα είναι μοναδικά. Έδωσαν πρότυπα ηρωισμού ανά τους αιώνες και αποτέλεσαν τον κινητήριο μοχλό της πνευματικής και καλλιτεχνικής τελειότητας της Ελληνικής αρχαιότητας και τον ίδιο ρόλο μπορούν να διαδραματίσουν εν δυνάμει και σήμερα. Ο Μεσογειακός τύπος χαρακτηρίζεται από ενεργητικότητα, πάθος και αυθορμητισμό. Είναι ομιλητικός, συναισθηματικός και δυναμικός. Έχει ικανότητα να μελετά τις επιστήμες και να κατανοεί τις βαθύτερες έννοιες. Λατρεύει τα χρώματα και έχει έφεση στις τέχνες, γεγονός που προκύπτει από το πάθος και τον αυθορμητισμό του. Εκνευρίζεται συχνά, αλλά συμφιλιώνεται γρήγορα, καθώς ο εκνευρισμός προκύπτει πιο πολύ λόγω αυθορμητισμού και πάθους παρά για αντικειμενικούς και μόνιμους λόγους. Είναι εξαιρετικά κοινωνικός και ενδιαφέρεται για τους γύρω του. Αγαπάει τις κοινωνικές εκδηλώσεις και συναναστροφές, τα δώρα και ότι άλλο συνδέει κοινωνικά τους ανθρώπους, εμφανίζοντας και έντονη θρησκευτικότητα. Ωστόσο, έχει εμφανή ατομικισμό, ο οποίος και αυτός λογίζεται για εντυπωσιασμό του περιγύρου του. Το πάθος και η ενεργητικότητα σε συνδυασμό με τον αυθορμητισμό συχνά αποτελούν την βάση για βαριά εγκληματικότητα, όπως ανθρωποκτονίες, για λόγους ερωτικούς, τιμής ή οργανωμένου εγκλήματος. Το φύλο αυτό βγάζει ηρωικούς μαχητές, οι οποίοι λόγω της έμφυτης πειθαρχίας και της πνευματικότητάς τους μπορούν να κατανοούν υψηλά ιδανικά και να αγωνίζονται για αυτά με αυταπάρνηση. Η κοινωνικότητα, το πάθος και η συναισθηματικότητα τον κάνουν να διατηρεί ισχυρούς οικογενειακούς δεσμούς. Ο αυθορμητισμός και η ενεργητικότητα τον κάνουν ενίοτε να προβαίνει σε παράτολμα εγχειρήματα ή σε δύσκολες εξερευνήσεις, προς δόξα και μόνο και να λατρεύει τον αθλητισμό. Η αγάπη του για τις επιστήμες και τις τέχνες έχει καταστήσει το μεσογειακό φύλο πρωτοπόρο του πολιτισμού σε πολλές περιόδους της ιστορίας, ιδιαίτερα όσον αφορά στους αρχαίους πολιτισμούς. Έχει την αίσθηση του μεγαλείου και της δύναμης και η έμφυτη ενεργητικότητά του τον ωθούν να τα αποκτήσει. Ο αυθορμητισμός του και το πάθος οδηγούν πολλές φορές σε συγκρούσεις σε επίπεδο κοινωνίας, όμως υπό κοινό όραμα μεγαλουργεί.
ΔΙΝΑΡΙΚΟΣ : Ο Διναρικός φυλετικός τύπος χαρακτηρίζεται από: α) Βραχυκεφαλία, με τάση για επίπεδο το πίσω μέρος του κρανίου. Έχει συχνά πλατύ κεφάλι και στενό πηγούνι, δίνοντας όψη προσώπου τριγωνική, β) Λεπτοπροσωπία, γ) Μεγάλο ανάστημα, δ) Λεπτορρινία, συχνά κυρτή μύτη, ε) Χρώμα ματιών και μαλλιών καστανό, σπανιότερα ανοιχτό, στ) Μαλλιά ίσια έως κυματιστά, ζ) Εξωμορφικός. Ο Διναρικός φυλετικός τύπος συναντάται στην ευρύτερη περιοχή των δυτικών Βαλκανίων, δηλαδή σε Αλβανία, χώρες πρώην Γιουγκοσλαβίας, Βουλγαρία, Ρουμανία. O Dinko Tomašic το 1948 σε βιβλίο του μελέτησε τις συμπεριφορές των πληθυσμών της τότε Γιουγκοσλαβίας. Γράφει ότι ο πολεμοχαρής χαρακτήρας των Βαλκάνιων, "οι εξεγέρσεις, η κοινωνική αναστάτωση και οι πόλεμοι" οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στην Διναρική ψυχοσύνθεση. Οι βουνήσιοι των Διναρικών περιοχών είναι ασταθείς, βίαιοι, με ισχυρές έως αλλαζονικές φυσιογνωμίες. Οι Διναρικοί εμφανίζουν μια "συνεχή έγνοια για τη φήμη και τη σπουδαιότητά τους", "μισούν με πάθος και βία", ενώ σε Διναρικές περιοχές μπορεί κανείς να βρει "υπερβολικά επιθετικούς, άγριους και στενόμυαλους ανθρώπους, που γίνονται έξω φρενών με την παραμικρή προσβολή". Οι Διναρικοί χαρακτηρίζονται από χαιρεκακία, ασταθή ψυχοσύνθεση, βίαιη, επαναστατική φυσιογνωμία που αναζητεί κύρος και δύναμη, δημιουργώντας ακραία πολιτική αστάθεια. Αυτο το ιδεώδες του βοσκού-ληστή-πολεμιστή-αστυνομικού, θεωρούνταν χαρακτηριστικό των βουνήσιων πληθυσμών των δυτικών Βαλκανίων. Η αντίθεση αυτή δημιουργεί διάφορες εσωτερικές εντάσεις και διαχωρισμούς στα δυτικά Βαλκάνια. Επίσης η μαχητική στάση των Διναρικών της κεντρικής Σερβίας ενάντια στους Τούρκους. Οι Αρβανίτες είναι πανάρχαια μείξη Μεσογειακών και Διναρικων στην Ήπειρο που πολλαπλασιάστηκε μετα την μεσαιωνική κάθοδο στην βυζαντινή Ελλάδα.
ΑΛΠΙΚΟΣ : Ο Αλπικός φυλετικός τύπος χαρακτηρίζεται από: α) Βραχυκεφαλία, άλλά συχνά χωρίς επίπεδο το πίσω μέρος του κρανίου, βλέφαρα κάπως κλειστά, β) Μεσοπροσωπία προς ευρυπροσωπία, γ) Χαμηλό ανάστημα, δ) Λεπτορρινία προς μεσορρινία, με μικρό ύψος μύτης, συχνά πιο πλατιά, που ξεκινά χαμηλά, συχνά κοίλη, ε) Μαλλιά καστανά και μάτια καστανά έως ανοιχτά, στ) Μαλλιά κυρίως ίσα, με ισχυρή τριχοφυΐα κεφαλής και σώματος, ζ) Ενδομορφικός. Ο Αλπικός φυλετικός τύπος συναντάνται κυρίως στην κεντρική Ευρώπη, εμφανίζεται όμως ως υπόστρωμα σε όλη την Ευρώπη και Μέση Ανατολή. Πλέον και σε όλες τις Ευρωπαϊκές αποικίες του Νέου Κόσμου. Είναι ο από τους πιο διαδεδομένους τύπους της Ευρώπης. Τα ψυχικά χαρακτηριστικά του είναι ότι είναι ήρεμος, ήσυχος, υποτακτική φύση χωρίς ηγετικές ικανότητες, άνθρωπος της ρουτίνας χωρίς μεγάλες δυνάμεις και φιλοδοξίες.
ΚΡΟΜΑΝΟΕΙΔΗΣ : Ο Κρομανοειδής τύπος χαρακτηρίζεται από: α) Δολιχοκεφαλία προς Μεσοκεφαλία, ευρύ γωνιώδες σαγόνι με μικρή απόληξη δίνοντας στο πρόσωπο σχήμα πενταγώνου, οστεϊκό εξόγκωμα στα φρύδια με "βαθιά" τοποθετημένα μάτια, β) Μεσοπροσωπία έως Λεπτοπροσωπία, γ) Υψηλό ανάστημα, δ) Λεπτορρινία, σπάνια μεσορρινία, ε) Καστανό έως ανοιχτό χρώμα ματιών, με συνήθως καστανά μαλλιά, με τάσεις ξανθότητας ή κόκκινης απόχρωσης, στ) Μεσομορφικός προς Εξωμορφικός. Ο Κρομανοειδής τύπος συναντάται σε ολόκληρη την Ευρώπη, από την Ιβηρία και την βόρειοδυτική Αφρική, μέχρι την Ρωσία. Είναι ο πιο πολυπληθής φυλετικός τύπος της Ευρώπης, μαζί με τους Αλπικούς. Θεωρείται ο αρχικός φυλετικός τύπος του Ευρωπαϊκού χώρου και εντοπίζεται σήμερα και σε αρκετές ενδιάμεσες μορφές. Ως προς τα ψυχικά γνωρίσματα, ο Κρομανοειδής παρότι είναι δραστήριος και τολμηρός, είναι κάπως "μαζεμένος" σαν χαρακτήρας. Εμφανίζει συχνά ενστικτώδη συμπεριφορά, έχει μικρή έφεση στην βαθύτερη μελέτη, ενώ είναι ευκολόπιστος και υποτάσσεται εύκολα στο κυρίαρχο κοινωνικό πρότυπο. Έχει κατατομή κατάλληλη για σκληρά και βίαια αθλήματα. Εμφανίζει ενεργητικότητα αλλά μετρημένη συμπεριφορά ως προς τους άλλους ανθρώπους.
Ή εποποιΐα του 1821 είχε συγκεκριμένους πρωταγωνιστές. Αυτοί έφεραν το βάρος του αγώνα και αποτέλεσαν αγωνιστικά πρότυπα για τους χιλιάδες μαχητές της ελευθερίας του γένους. Πρέπει να είμαστε ευγνώμονες στους ήρωες αυτούς που αποτίναξαν τον Οθωμανικό ζυγό. Σε ποιούς φυλετικούς τύπους ανήκουν οι ήρωες της επανάστασης του 1821; Θεόδωρος Κολοκοτρώνης. Είναι Διναρικός. Είναι λεπτοπρόσωπος, λεπτόρρινος με κυρτή μύτη, σκούρα μαλλιά και μάτα, σκληρό βλέμμα, βραχυκέφαλος. Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης (1770-1843) ήταν ο αρχιστράτηγος της Επανάστασης του '21. Γεννήθηκε στο Ραμοβούνι Μεσσηνίας και μεγάλωσε στην Αρκαδία. Το επίθετό του προέρχεται από ελληνική απόδοση του αρβανίτικου Μπιθεκούρας (μπιθε : κωλος, γκουρα : πέτρα). Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης φυλετικά είναι Διναρικός. Είναι βραχυκέφαλος, λεπτοπρόσωπος, λεπτόρρινος με κυρτή μύτη, με σκούρα ελαφρώς κυματιστά μαλλιά, σκούρα μάτια και εν γένει σκληρή φυσιογνωμία. Ως προς τον χαρακτήρα του, είναι τυπικά Διναρικός, καθώς είναι άριστος μαχητής, ικανότατος στον ανταρτοπόλεμο και ανθεκτικός στις στερήσεις, λαφυραγωγεί συστηματικά, δείχνει φανατισμό και αγριότητα. Βωμολοχεί ασύστολα, σύνηθες για αγράμματο Διναρικό. Παρότι ευερέθιστος, καταφέρνει να συγκρατείται για το καλό του αγώνα. Παρότι αγράμματος, φαίνεται καθαρά ότι έχει μάθει κάποια πράγματα από τους Έλληνες δασκάλους που αφυπνίζουν εκείνη την εποχή το υπόδουλο γένος. Μιλά διαρκώς για το Ελληνικό έθνος, δείχνει θαυμασμό για τους αρχαίους, μιλά για πατρίδα και θρησκεία μαζί και γενικά γνωρίζει πολύ καλά και διακηρύσσει ότι μάχεται για το Ελληνικό γένος και την Ορθοδοξία. Δηλαδή, πλην των αγωνιστικών ικανοτήτων του, έχει και σημαντικό θεωρητικό υπόβαθρο που του δίνει πίστη στον αγώνα. Φαίνεται καθαρά η Διναρική φυσιογνωμία του, παρά τις όποιες διαφοροποιήσεις των απεικονίσεων. Γεώργιος Καραϊσκάκης. Φαίνεται κάτι ανάμεσα σε Διναρικός και Μεσογειακός. Λεπτοπρόσωπος προς μεσοπρόσωπος, λεπτόρρινος με μύτη ίσια ή οριακά κυρτή, μαλλιά και μάτια σκούρα, με αρκετά ανοιχτά βλέφαρα. Ιωάννης Μακρυγιάννης. Φαίνεται Μεσογειακός. Ευγενική φυσιογνωμία. Είναι λεπτοπρόσωπος, με περιοχή ματιών χαρακτηριστικά Μεσογειακή, σκούρα μαλλιά και μάτια, λεπτόρρινος με ελαφρά κυρτή μύτη, δεν αποκλείεται δολιχοκέφαλος από το πόσι που φορά, χωρίς γωνίες στο πρόσωπο, σκούρα μαλλιά και μάτια. Αθανάσιος Μασσαβετας Διάκος. Πιθανότατα κάτι μεταξύ Διναρικού και ίσως Μεσογειακού. Από άλλες εικόνες μάλλον αποκλείεται η Αλπική επίδραση. Ίσως λεπτοπρόσωπος, με σκούρα κυματιστά μαλλιά και σκούρα ματια, κυρτή μύτη, ανοιχτά βλέφαρα."Εγώ γραικός γεννήθηκα, γραικός θε να πεθάνω". Γρηγόριος Δίκαιος Παπαφλέσσας. Φαίνεται κυρίως Διναρικός, δύσκολα με κάτι Μεσογειακό. Είναι λεπτοπρόσωπος, λεπτόρρινος με κυρτή μύτη, σκληρό βλέμμα, σκούρα μαλλιά. Κωνσταντίνος Κανάρης. Είναι κυρίως Διναρικός, με Αλπική επίδραση λογικά. Τα Διναρικά του γνωρίσματα είναι η λεπτορρινία με κυρτή μύτη, το σκληρό βλέμμα, ενώ το σχετικά κοντό και ευρύ πρόσωπο αποτελεί Αλπική επίδραση. Δεν θα ήταν παράξενο να είναι βραχυκέφαλος. Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα. Έχει Διναρική φυσιογνωμία, όντας σχετικά λεπτοπρόσωπη, λεπτόρρινη με κυρτή μύτη, σκληρό βλέμμα, σκούρα μαλλιά. Άλλα πορτραίτα δεν είναι καθόλου αντιπροσωπευτικά. Μαντώ Μαυρογένους. Τυπική Μεσογειακή. Έχει καστανά σγουρά μαλλιά, περιοχή ματιών Μεσογειακή, ίσως οριακά λεπτοπρόσωπη, λεπτορρινία με ίσια μύτη, χωρίς γωνίες στο πρόσωπο. Νικηταράς. Είναι Διναρικός, με ελαφρά Κρομανοειδή επίδραση στα ζυγωματικά και στο σαγόνι. Είναι λεπτοπρόσωπος, με λεπτορρινία και κυρτή μύτη, σκληρό βλέμμα, σκούρα μαλλιά και μάτια."Κουράγιο Νικήτα, Τούρκους σφάζεις". Ανδρέας Μιαούλης. Είναι πιθανότατα Διναρικός. Το πιο γνωστό πορτραίτο του δείχνει υπερβολικά τα χαρακτηριστικά του. Σχετικά λεπτοπρόσωπος, με το γνωστό σκληρό βλέμμα, λεπτορρινία με κυρτή μύτη. Μάρκος Μπότσαρης. Φαίνεται κάτι μεταξύ Διναρικού και Αλπικού ή Μεσογειακού, σύμφωνα με τις απεικονίσεις του, οι οποίες είναι αντικρουόμενες. Οδυσσέας Ανδρούτσος. Είναι Διναρικός με Κρομανοειδή επίδραση. Διναρικά στοιχεία είναι το σκληρό βλέμμα, η λεπτορρινία με πιθανόν κυρτή μύτη και μικρή απόσταση μεταξύ των ματιών. Η Κρομανοειδής επίδραση φαίνεται στα βαθιά τοποθετημένα μάτια και στα έντονα ζυγωματικά. Αλέξανδρος Υψηλάντης. Είναι κάτι μεταξύ Διναρικού και λιγότερο Μεσογειακού. Λεπτοπρόσωπος, λεπτόρρινος με κυρτή μύτη, ανοιχτά βλέφαρα, αλλά όχι τόσο σκλρό βλέμμα, πλατύ κεφάλι, σκούρα κυματιστά μαλλιά και μάτια. Με την νεκροκεφαλή του Ιερού Λόχου στο στήθος. Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης.Είναι Μεσογειακός. Είναι μεσοπρόσωπος, με ανοιχτά βλέφαρα, λεπτορρινία και ίσια μύτη, χωρίς γωνίες στο πρόσωπο, σκούρα μαλλιά και μάτια. Ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης (1765-1848) γεννήθηκε στη Μάνη και ήταν γόνος της ιστορικής οικογένειας των Μαυρομιχαλαίων. Ορίστηκε Μπέης της Μάνης από τους Οθωμανούς. Στις 17 Μαρτίου του 1821 ο Πετρόμπεης επικεφαλής μερικών χιλιάδων Μανιατών κατέλαβε την Καλαμάτα, όπου λίγο μετά προκήρυξε την επανάσταση, στέλνοντας ως Αρχιστράτηγος των επαναστατημένων, διακήρυξη προς τις Ευρωπαϊκές αυλές. Κατά τη διάρκεια της επανάστασης συμμετείχε σε σημαντικά στρατιωτικά και πολιτικά δρώμενα. Με βάση τις απεικονίσεις του, ο Πετρόμπεης φαίνεται να ανήκει στον Μεσογειακό φυλετικό τύπο. Η περιοχή των ματιών, η μύτη που ξεκινά από ψηλά στο μέτωπο, η έλλειψη γωνιών στο πρόσωπο, συμβάλλουν στην ταξινόμηση. Η Μανιάτικη οικογένεια των Μαυρομιχαλαίων έδωσε πλήθος αγωνιστών στην Επανάσταση. Στα αδέρφια φαίνεται ξεκάθαρα η Μεσογειακότητα, με ελάχιστη Κρομανοειδή επίδραση σε δύο. Είναι λογικό να υπάρχει φυλετική συσχέτιση σε αδέρφια, σύμφωνα με τους νόμους της κληρονομικότητας. Οι ήρωες της επανάστασης ήταν πολλοί και από άλλους φυλετικούς τύπους, όπως π.χ. ο Διναρικός. Μαζί αγωνίστηκαν για την απελευθέρωση και δόξασαν την Ελλάδα. Πάντως, μια εκτεταμένη μελέτη για τους φυλετικούς τύπους των αγωνιστών του '21 θα ήταν εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και θα προέκυπταν πολλά χρήσιμα συμπεράσματα.
http://fyletika.blogspot.gr/2015/03/21.html
http://fyletika.blogspot.gr/2015/04/1821.html
http://fyletika.blogspot.gr/2014/03/blog-post_25.html
http://fyletika.blogspot.gr/2014/11/blog-post_13.html
http://fyletika.blogspot.gr/2015/03/blog-post_16.html
http://fyletika.blogspot.gr/2013/03/blog-post.html
http://fyletika.blogspot.gr/2014/02/blog-post_24.html
http://fyletika.blogspot.gr/2013/03/blog-post_3.html
http://fyletika.blogspot.gr/2013/03/blog-post_6.html
http://fyletika.blogspot.gr/2014/03/blog-post_19.html
http://fyletika.blogspot.gr/2013/03/blog-post_8.html
http://fyletika.blogspot.gr/2013/07/blog-post_5.html

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου